مىسازد مىگويد : اى خبيث و مانند آن . حال گاهى فرزند يا عبد يا متعلّم از شنيدن اين سخنان اصلا متأذّى نمىشود ، و گاهى هم واقعا به شخصيت او برخورده و ناراحت مىشود . شيخ اعظم ره اوّل مىفرمايند : بين اين دو صورت فرقى نيست و سبّ جايز است حتى ناراحت هم بشود ، زيرا ملاك حرمت سبّ عبارتست از توهين به كسى ، و حصول ذلّ و نقص كه عرفا بگويند : فلانى با سبّ فلانى را خوار و كوچك كرد و . . . و در مورد اب نسبت به ابن ، مولى نسبت به عبد ، اين امر متعارف است و كسى آن را سبب نقص نمىداند ولى بعد مىفرمايد : شقّ ثانى مشكل دارد يعنى در صورت متأثر شدن هم بگوئيم : سبّ جايز مىباشد ، مشكل است ، زيرا كه ادلّهء حرمت ايذاء مؤمن « 1 » عموميّت داشته و ايذاء اب نسبت به ابن را شامل است و وجهى براى تخصيص نيست . قوله : نعم : ممكن است از راه ديگرى جواز سبّ را ولو در صورت ثانى ثابت كنيم ، و آن اينكه : امّا نسبت به مولى و عبد : مولى مىتواند براى تاديب عبد را كتك بزند ، و اگر ضرب جايز است ، پس بطريق اولى در مقام تأديب ، سبّ هم جايز خواهد بود . [ البته فقط به قصد تاديب ، ضمنا اولويّت زير سئوال است زيرا اى چه بسيار افرادى كه يك ناسزا براى آنان از هزار كتك سنگين‌تر است . ] و امّا در مورد والد و ولد : ممكن است جواز سبّ را از اين حديث استفاده كنيم : انت و مالك لابيك « 2 » يعنى تو و اموالت ، مال پدرت هستى ، پس پدر حق هرگونه تصرّفى را در فرزند دارد . پس سبّ هم مىتواند بكند .

--> ( 1 ) وسائل ج 8 ص 587 ، باب 145 ، من احكام العشرة . ( 2 ) وسائل ج 12 ص 197 باب 78 ، من ابواب ما يكتسب به ، حديث / 8 .