بحث پنجم : [ هديه ] قوله : و امّا الهديّه : طبق روايتى كه مرحوم شهيدى در حاشيه ص 53 آورده ، رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله فرموده : ما بال العامل نبعثه على اعمالنا يقول هذا لكم و هذا اهدى الّى فهّلا جلس فى قعر بيته او بيت ابيه او بيت امّه ينظر ايهدى اليه ام لا و الذّى نفسى بيده لا يأخذ احد منها شيئا الّا جاء يوم القيامة يحمله على رقبته . حال آقاى زيد تا ديروز قاضى و حاكم شرع نبود و به اين منصب خطير منصوب نشده بود كسى هم با او كارى نداشت امّا از امروز كه به منصب قضاء منصوب شده سيل هدايا است كه به هر بهانه‌اى به سوى منزل يا محلّ كار او روانه مىشود . حال تكليف اين هدايا چه مىشود ؟ فرق ميان هديّه و رشوه در اينست كه : رشوه از اوّل بذل مىشود تا قاضى در قبال آن به نفع باذل حكم كند ، و جعل و عوضى است در برابر حكم نه اينكه مجانى حكم شود . ولى هدايا اموالى است كه به قاضى بذل مىشود آن هم بر وجه هبه يعنى تمليك مجّانى و بدون شرط حكم ، و خلاصه اينكه : هدايا مستقيما در برابر حكم و قضاوت نيست . آرى هدف اصلى دهنده اينست كه بدين وسيله محبّت و علاقهء قاضى را نسبت به خود جلب كند و در نتيجه باعث شود كه قاضى در هنگام قضاوت ، جانب باذل را بگيرد و به نفع او قضاوت كند . حال اگر قاضى يا مبذول له از قرائن فهميد كه اين هدايا به چه منظور است اينها براى حكم به نفع طرف است ، در اين فرض هدايا حكم رشوه را دارند يعنى حرام هستند ، زيرا كه اينها يا مستقيما رشوه هستند . [ در ديد عرف همينگونه