على محمدى خراسانى
21
شرح مكاسب (فارسى)
7 - قوله : و مما ذكرنا . . . آخرين قسم عبارتست از كتبى كه بابى يا بخشى از آنها مشتمل بر مطالب گمراهكننده است و الباقى مطالب سودمندى است در اينجا هم نسبت به همان بخش حساسيّت نشان مىدهيم و حفظ آن را اگر مفسده داشته باشد حرام مىدانيم و گرنه نسبت به بقيّهء كتاب بحثى نيست . آرى اگر محو كردن همان بخش متوقف باشد بر محو تمامى كتاب ، در آن صورت اگر مصلحت بقيّهء كتاب مهمتر باشد بايد حفظ كرد و اگر مفسدهء آن بخش اهمّ است بايد محو كرد و مسئله اهّم و مهم مطرح مىشود . و اگر آن بخش تنها مطالبش فى نفسها باطل و بىفايده باشد ولو مضل و گمراهكننده نباشد در اين صورت امحاء واجب نيست ولى بيع و شراء هم ندارد و اگر كل كتاب را مثلا به صد تومان فروختند و 10 / 1 آن مطلب باطله بود و ثمن هم در برابر كل كتاب واقع شده بود [ نه تنها بخشهاى سودمند ] در اينجا نسبت به همان 10 / 1 معامله باطل است و ده تومان به مشترى برمىگردد ، چون همين مقدار ماليّت ندارد و از قبيل بيع ما يملك و ما لا يملك مىشود . قوله : ثم الحفظ : آخرين كلمهء مورد بحث كلمهء حفظ است : مىفرمايد : حفظ كه حرام شد به معناى بسيار وسيعى مراد است يعنى هركارى كه به نحوى در حفظ و نگهدارى و ماندگارى مطالب مضلّه دخيل و داراى نقش باشد از قبيل : حفظ در سينهها و دلها - نسخهبردارى از آن ، مذاكره و مباحثهء آن ، صحافى كردنش و . . .