على محمدى خراسانى
132
شرح مكاسب (فارسى)
به مردم مىفروختم ، حضرت موسى بن جعفر عليه السّلام از آنجا عبور مىكردند : به من فرمودند : اى هشام معامله و فروش اجناس در سايه ، غشّ و خيانت است . و غشّ هم كه حلال نيست « 1 » [ پس چنين معاملهاى حلال نيست . ] از اين حديث هم به روشنى حرمت غشّ در معامله را استفاده مىكنيم . حديث هشتم : در روايت حلبى از امام صادق عليه السّلام مىخوانيم : از امام عليه السّلام سئوال كردم : مردى طعامى خريدارى مىكند و در مقام فروش اگر طعام را قدرىتر كند [ و آبى بر روى آن بپاشد ] مقرون به صرفه است و مردمان راحتتر پول مىدهند و آن را مىخرند ، در ضمن وى قصد ندارد كه با مرطوب كردن طعام را سنگينتر كرده و وجه بيشترى دريافت كند . آيا چنين معاملهاى جايز است ؟ حضرت عليه السّلام در جواب فرمودند : اگر طعام مبيعى است كه او را اصلاح نمىكند مگر اينكه قدرى بر روى آن آب بپاشد و آن را تر كند بدون التماس زياده [ خلاصه قصد غشّ و خيانت ندارد . ] مانعى ندارد . ولى اگر مىخواهد بدين وسيله مسلمان را گول بزند و غشّ در معامله داشته باشد ، صلاح نيست . « 2 » [ يعنى نبايد اين كار را بكند ، اين جمله اگر چه ظهور در تحريم ندارد ولى به قرينهء ساير روايات مىتوان فهميد كه منظور صرف مرجوحيت و كراهت نيست بلكه حرام است . ] حديث نهم : باز هم روايتى از حلبى از امام صادق عليه السّلام : حلبى : از امام صادق عليه السّلام پرسيدم : مردى دو نوع طعام دارد كه رنگهاى آنها مختلف است و قيمتهاى آنها مختلف است [ نسخهء مكاسب : سعر هماشتّى است ولى نسخهء ديگر اينست كه : سعرّ هما بشيئى ، يعنى هركدام را يك جور قيمت
--> ( 1 ) وسائل الشيعه ج 12 ص 208 باب 86 من ابواب ما يكتسب به حديث 3 ( 2 ) وسائل الشيعه ج 12 ص 421 باب 9 من ابواب احكام العيوب حديث 3