على محمدى خراسانى

127

شرح مكاسب (فارسى)

( 12 ) ( غشّ و خيانت در معامله ) مسئلهء دوازدهم از مجموعهء بيست و هشت مسئلهء نوع رابع ، پيرامون يكى ديگر از كارهائى است كه فى نفسه حرام است و امرار معاش از طريق آن هم حرام مىباشد و آن مسئله غشّ است . قبل از هر مطلبى راجع به واژهء غش بحثى داريم : برخى از فقهاء از قبيل شهيد در شرح لمعه و صاحب رياض در رياض المسائل اين كلمه را به كسر غين ضبط كرده‌اند ، و برخى ديگر از قبيل كاشف الغطاء و ديگران به فتح غين ضبط كرده‌اند ، و مرحوم شهيدى در حاشيه بر مكاسب « 1 » فرموده : كلمهء غش به كسر غين اسم مصدر و به معناى عدم الخلوص عما يرغب عنه است [ يعنى ناخالصى ] و به فتح غين مصدر است اى عدم الاخلاص عما يرغب عنه كه فعل مكلف است يعنى ناخالص كردن و خيانت نمودن و در فارسى گول زدن و فريب دادن است . و متناسب با عناوين قبلى همين دوّمى است زيرا سخن در عمل اختيارى مكلّف است نه نتيجهء عمل و لذا در مسائل قبلى از قبيل تدليس - تزيين - تشبيب - تصوير - تنجيم - حفظ كتب ضلال - سحر و . . . و نيز در مسائلى كه بعدا خواهد آمد .

--> ( 1 ) هداية الطالب ص 60 و 61