على محمدى خراسانى
100
شرح مكاسب (فارسى)
و قسمى هم آن جادوئى است كه اولياء شياطين در اثر ارتباط با شياطين از آنها مىگيرند . [ مثل مرتاضان هندى و . . . ] زنديق پرسيد : شياطين از چه راهى به راز و رمز سحر و جادوگرى آگهى يافتهاند ؟ امام عليه السّلام جواب داد : از همان راههائى كه اطباء از دانش طب آگهى يافتهاند ، سپس توضيح دادند : برخى از جادوها را با تجربه و آزمايش مكرّر بدست آوردهاند و برخى را از راه علاج و حيلهگرى و نيرنگبازى . زنديق پرسيد : نظر شما راجع به دو فرشته به نام هاروت و ماروت چيست ؟ و اينكه مردم مىگويند : آن دو سحر و جادو ياد مىدادند آيا حقيقت دارد ؟ امام عليه السّلام فرمود : آنها دو فرشتهء الهى بودند كه مايهء امتحان و آزمايش آن مردم بودند و تسبيح آنان [ كنايه از عمل مستمرّ و مداوم آنان كه از طرف خداى بدان مأمور بودند ] در روز نزول آن دو بر آن جمع ، اين بود كه : اگر انسان چنين و چنان كند فلان و به همان خواهد شد ، و اگر به فلان و به همان چارهجوئى و علاج نمايد فلان آثار را خواهد ديد ، و مردمان اين دستور العملها را از آن دو فرشتهء الهى مىگرفتند و آن دو مرتّبا ورد زبانشان اين بود كه به آن قوم مىفرمودند : همانا ما آزمايش الهى براى شما هستيم ، پس سخنانى را كه به ضرر شما بوده و سودى نخواهد داشت از ما نگيريد و بدانها جامهء عمل نپوشيد . [ در قرآن قصّهء اين دو فرشته را چنين بازگو كرده : وَ ما كَفَرَ سُلَيْمانُ وَ لكِنَّ الشَّياطِينَ كَفَرُوا يُعَلِّمُونَ النَّاسَ السِّحْرَ وَ ما أُنْزِلَ عَلَى الْمَلَكَيْنِ بِبابِلَ هارُوتَ وَ مارُوتَ وَ ما يُعَلِّمانِ مِنْ أَحَدٍ حَتَّى يَقُولا إِنَّما نَحْنُ فِتْنَةٌ فَلا تَكْفُرْ فَيَتَعَلَّمُونَ مِنْهُما ما يُفَرِّقُونَ بِهِ بَيْنَ الْمَرْءِ وَ زَوْجِهِ وَ ما هُمْ بِضارِّينَ بِهِ مِنْ أَحَدٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ . ] « 1 »
--> ( 1 ) سورهء بقره آيهء 102 .