على محمدى خراسانى

56

شرح مكاسب (فارسى)

ممنوع البيع بودند اين نيز كذالك . قوله : اقول علّامه ره فرمود : چون شرب للدواء منفعت جزئيّه نادره است مجوّز نيست . مرحوم شيخ قدم را فراتر گذاشته و مىفرمايند : بلكه اگر در اين حالت منفعت كليّه هم داشته باشد [ مثلا سبب نجات جان انسانى شود يا مثلا اكثر مردم مرض گرفته‌اند كه داروى آن بول شتر است ] باز هم مجوّز بيع نيست زيرا كه منافع در حال اضطرار ملاك نيست و بايد در حال اختيار منفعت معتدّ بهايى داشته باشد تا بيعش جايز باشد . نتيجه اينكه : به عقيدهء شيخ اعظم : بول ابل با ساير ابوال فرقى ندارد و بنابر حرمت شرب در حال اختيار ، بيع آن حرام است . ( مسألهء دوّم ) [ اكتساب به عذره ] قوله : الثانية : مسألهء دوّم از مسايل هشتگانهء اكتساب به اعيان نجسه ، اكتساب به عذره است . آيا شرعا خريد و فروش عذره يا مدفوع حيوانات جايز است يا حرام ؟ در اينجا دو مقام از بحث مطرح است : 1 - راجع به عذرهء حيوانات غير مأكول اللحم ، چه طاهر العين باشند مثل گربه و چه نجس العين باشند مثل كلب و خنزير ، [ مهمّ حرام گوشت بودن آنها است . ] 2 - راجع به عذرهء حيوانات حلال گوشت ، كالابل و البقر و الغنم و . . . امّا مقام اوّل : مىفرمايند : خريد و فروش عذرهء هرحيوانى [ طاهر العين يا نجس العين ] [ به استثناى حيوان حلال گوشت كه در فرع آتى حكمش