1 - ( بيع مملوك كافر ) قوله : الاولى : مسأله اول از چهار مسألهء مستثنيات ، راجع به بيع مملوك كافر است : بطوركلى خريد و فروش مملوك [ عبد يا امهء ] مسلمان بلامانع است زيرا كه هم ماليّت داشته و قابل انتفاع است و هم طاهر العين است و مانعى ندارد . ولى آيا خريد و فروش مملوك كافر [ عبد يا امه ] شرعا جايز است يا خير ؟ در اينجا مقدمه‌اى مىآوريم : كافر چه مملوك و چه حرّ در تقسيمى دو قسم مىشود : 1 - اصلى . 2 - مرتد . كافر اصلى آنست كه : از پدر و مادرى كافر به دنيا آمده و تا سنّ بلوغ روى قانون تبعيّت محكوم به كفر بوده پس از آن هم خود كفر را اختيار كرده و لحظه‌اى هم مسلمان نشده بلكه همچنان بر كفر باقى است و پافشارى دارد . مرتد آن كافرى است كه يك زمانى مسلمان شد و سپس چيزى گفت يا كارى كرد كه موجب ارتداد و خروج او از دين شد . مرتد نيز دو قسم است : 1 - ملىّ . 2 - فطرى . مرتد ملّى آنست كه از ابوين كافر دنيا آمده و پس از بلوغ هم كفر را برگزيده ولى پس از آن براى مدّتى اسلام آورده و مجدّدا به كفر برگشته است . مرتد فطرى آنست كه در خانوادهء مسلمان كه والدين هردو يا احدهما مسلمان است ديده به جهان گشوده و به تبع آنها محكوم به اسلام شده و پس از بلوغ يا مستقيما كفر را اختيار كرده و يا به قولى مدتى هم اسلام اختيار كرد و سپس