در ظواهر قرآن كه مفسر با آن سروكار دارد ، رخ داده است ( شايد در نصوص و در مبهمات و . . . قرآن باشد ) بنابراين ظواهر قرآن پابرجاست . بر فرض هم كه در ظواهر قرآن خللى باشد باز به صورت علم اجمالى است و به طور يقين نمىتوان گفت ، اين خلل در آيات الاحكام كه مأمور به رجوع به آنها هستيم ، مىباشد . « 1 » اين انديشه ناشى از عدم دقت در بافت قرآن است . آيات اين كتاب با يكديگر مرتبط و به هم پيوسته است ، قرآن مىفرمايد : اللَّهُ نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ كِتاباً مُتَشابِهاً مَثانِيَ . . . ؛ « 2 » « خداوند بهترين سخن را نازل كرد ، كتابى كه [ آياتش ] شبيه به يكديگر و منعطف با هم ديگر است . . . » . در احاديث نيز مىگويد : آيات قرآن يكديگر را تصديق مىكنند « 3 » و پاره‌اى با پاره ديگر سخن مىگويد و بر يكديگر گواهى مىدهند . « 4 » بنابراين ، اگر در برخى از اين بناى به هم پيوسته خللى وارد شود به تمام آن سرايت مىكند . افزون بر آن اگر به احاديث تحريف‌نما گردن نهيم ، در آنها نشانه‌هاى تحريف در آيات الاحكام نيز هست . « 5 » بلكه در مباحث علم اصول به آياتى غير از آيات الاحكام استناد مىشود ( مانند آيه « نبأ » در اثبات حجّيّت خبر واحد ) « 6 » پس ما تنها با آيات الأحكام سروكار نداريم مأموريت ما در رجوع به آيات قرآن و از جمله آيات الاحكام و پيروى از اوامر و نواهى آن نيز طبق اخبار است ، اين اخبار مانند هر خبرى ديگر پيش از هر چيز بايد با قرآن محك بخورد و با خلل در بخشى از قرآن كه به تمام آن سرايت مىكند ، كارايى قرآن به عنوان ميزان و معيار صحت و سقم هر نوع خبر و انديشه‌اى ، ساقط شده ، آن اخبار نيز غير قابل استناد مىشوند .

--> ( 1 ) . فرائد الاصول ، ج 1 ، ص 66 ؛ كفاية الاصول ، ج 2 ، ص 62 . ( 2 ) . زمر ، 23 ، درباره تفسير اين آيه و استفاده پيوستگى و ارتباط آيات از اين كريمه ر . ك : محمد حسين طباطبائى ، الميزان ، ج 17 ، ص 256 . ( 3 ) . ر . ك : نهج البلاغه ، خ 18 . ( 4 ) . همان : خ 123 ( 5 ) . ميرزا حسين نورى ، فصل الخطاب ، ص 263 و 270 ( 6 ) . ر . ك : فرائد الاصول ، ج 1 ، ص 116 ؛ كفاية الاصول ، ج 1 ، ص 105 .