اهل سنت نيز همسان با ديدگاه شيعه چنين ادعا دارند : انبوهى از دانشمندان اهل سنت بر اين باورند كه آزر پدر ابراهيم نيست و تمام پدران پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم موحّدند « 1 » با اين وصف بسيارى از مفسران اهل سنت آزر را پدر ابراهيم مىدانند . شيعه براى اثبات ديدگاه خود به ادله زير استناد جسته است : 1 . ارباب لغت بين مفهوم والد و اب تفاوت نهاده‌اند ، والد تنها پدر بىواسطه كه انسان از آن متكوّن شده به كار مىرود ولى اب معناى اعم دارد . « 2 » در قرآن نيز مواردى متعدد « اب » و « آباء » در غير پدر ( به معناى والد ) به كار رفته است . « 3 » در تمام آياتى كه سخن از بت‌پرستى پدر ابراهيم ، گمراهى وى ، اظهار برائت حضرت ابراهيم از او و . . . است جملگى با لفظ « اب » آمده و هيچ جا تعبير « والد » به كار نرفته است . « 4 » 2 . در تحليل استغفار حضرت ابراهيم براى پدرش ملاحظه خواهيم كرد ، ابراهيم وعده استغفار به پدرش را با تعبير « اب » آورده است « 5 » و سپس به اين وعده عمل كرده و فرموده است : وَ اغْفِرْ لِأَبِي إِنَّهُ كانَ مِنَ الضَّالِّينَ « 6 » و چون عداوت پدرش براى او آشكار شد از وى تبرّى جسته است : . . . فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُ أَنَّهُ عَدُوٌّ لِلَّهِ تَبَرَّأَ مِنْهُ . . . « 7 » با اين وصف كه ابراهيم از « اب » خود تبرّى مىجويد ، براى « والد » خود طلب غفران مىكند و مىفرمايد : رَبَّنَا اغْفِرْ لِي وَ لِوالِدَيَّ وَ لِلْمُؤْمِنِينَ يَوْمَ يَقُومُ الْحِسابُ « 8 » اين طلب غفران در اواخر عمر حضرت ابراهيم و پس از آن است كه ايشان هجرت كرد و خانه خدا را ساخت و صاحب فرزند شد . در اين دعا تعبير « والدىّ » به كار رفته است ، پس « والد » ابراهيم غير از « اب » اوست « 9 » افزون بر آن ، حضرت ابراهيم طلب مغفرت براى « اب » را

--> ( 1 ) . ر . ك : روح المعانى ، ج 7 ، ص 169 . ( 2 ) . ر . ك : مفردات الفاظ القرآن ، ج 1 ، ص 57 ؛ فخر الدين طريحى ، تفسير غريب القرآن الكريم ، 6 . ( 3 ) . ر . ك : يوسف ، 6 ، 36 ؛ اعراف ، 27 ؛ حج ، 78 ؛ بقره ، 133 . ( 4 ) . ر . ك : انعام ، 74 ؛ توبه ، 114 ؛ زخرف ، 26 ، 27 ؛ ممتحنه ، 4 ؛ مريم ، 41 - 47 ؛ شعراء ، 86 . ( 5 ) . مريم ، 47 ( 6 ) . شعراء ، 86 ( 7 ) . توبه ، 114 ( 8 ) . ابراهيم ، 41 ( 9 ) . براى توضيح بيشتر ر . ك : التبيان ، ج 4 ، ص 32 .