الدكتور فتح الله المحمدي (نجارزادگان)
342
تفسير تطبيقى (فارسى)
پيامبر معظم اسلام صلّى اللّه عليه و آله و سلّم درباره حديث ثقلين بوده است . اين احتمالها براى جمع بين دو دسته روايت است . ولى اگر نتوان بين آنها را جمع كرد احاديثى كه از نزول آيه در عرفه حكايت مىكنند ( به ويژه آن دسته احاديث كه علت نزول را غير از ولايت امام على مىداند ) به دليل ضعفهاى متعدد درون متنى و برون متنى ساقط خواهند بود . « 1 » 10 . پس از اثبات اين امر كه آيه اكمال درباره ولايت امام على نازل شده است اوّلا : اين نزول تأثيرى عميق در معناى « مولى » در حديث « من كنت مولاه فهذا على مولاه » خواهد داشت ؛ چون آنچه كه موجب اكمال دين ، اتمام نعمت ، يأس كفار از دين مىشود تنها اعلان دوستى و وفادارى به امام على نيست بلكه رخدادى بزرگ در اعلان امامت و پيشوايى امام على عليه السّلام خواهد بود . « 2 » ثانيا : اسلامى كه مورد رضايت خداست مرتبط با ولايت امام على خواهد شد چون در اين آيه مىفرمايد : . . . وَ رَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلامَ دِيناً . . . بنابراين آنان كه از اين ولايت سرباز مىزنند در متن دينى كه مرضىّ خداست إخلال خواهند كرد و اسلام آنان از دايره اسلام مرضى خدا بيرون است . به نظر مىرسد اين بخش از خطبه غديريه پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم به همين مطلب اشاره دارد كه مىفرمايد : اللّهم إنّك أنزلت علىّ إنّ الإمامة لعلىّ وليّك عند تبيين ذلك بتفضيلك إيّاه بما أكملت لعبادك من دينهم و اتممت عليهم بنعمتك و رضيت لهم الاسلام دينا فقلت : وَ مَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلامِ دِيناً فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ وَ هُوَ فِي الْآخِرَةِ مِنَ الْخاسِرِينَ اللهم إنّى أشهدك إنّي قد بلّغت . . . . « 3 »
--> ( 1 ) . ر . ك : الميزان ، ج 5 ، ص 169 به بعد ؛ مكارم شيرازى ، آيات ولايت در قرآن ، ص 55 - 68 ؛ مركز المصطفى ، آيات الغدير ، ص 268 - 284 . ( 2 ) . براى توضيح بيشتر ، ر . ك : بررسى تطبيقى آيه عصمت ، بحث « بررسى و نقد دسته دوم شبهات » . ( 3 ) . محمد فتال نيشابورى ، روضة الواعظين ، ج 1 ، ص 225 ؛ نيز ر . ك : ابن طاووس ، التحصين ، الباب 29 ، القسم الأوّل : ص 584 .