وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي ، وَ رَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلامَ دِيناً و چون همه اين اوصاف مربوط به يك روز مشخص است بايد با يكديگر پيوند داشته باشند از جمله اكمال دين و اتمام نعمت موجب يأس كفار و خشنودى خدا براى گزينش دين اسلام بر جامعه باشد . اين روز با اين ويژگىهاى منحصر به فرد بايد روز بسيار حساس و نقطه عطفى در تاريخ اسلام به شمار آيد . 2 . در اين آيه يأس از دين مطرح شده نه يأس از مسلمين . بنابراين بايد اين يأس با توجه به محاسبات كافران معنا شود . لا بد آنان تا پيش از نزول اين آيه اميدى براى رخنه در دين و نابودى آن داشته‌اند و إلّا قرآن از يأس آنان سخن نمىگفت . 3 . قطعا در اين روز اتفاقى خاص افتاده ( علت نزول ) كه موجب ويژگىهاى چهارگانه « يأس كفار » ، « اكمال دين » و . . . شده است پس بايد اين روز و آن حادثه را به درستى شناخت . 4 . فريقين درباره زمان نزول اين آيه تنها دو قول را مطرح كرده‌اند : نزول آن در عرفه و نزول آن در غدير خم پس بايد حوادثى كه در اين دو روز اتفاق افتاده بررسى شود تا به توان آن روز را مشخص كرد . 5 . اساسا در متن رواياتى كه در مصادر اهل سنّت است و از نزول اين آيه در عرفه خبر مىدهد ، علت نزول آيه بيان نشده است يعنى در آنها مشخص نشده چه حادثه در عرفه اتفاق افتاد كه موجب نزول اين آيه شد به همين دليل مشهور اهل سنت ( كه بر اين باورند اين آيه در عرفه نازل شده ) ناگزير در جست و جوى علت نزول آن ، وجوه متعددى را احتمال داده‌اند . « 1 » 6 . با برهان سبر و تقسيم مىتوان تمام وجوهى كه براى علت نزول اين آيه در عرفه احتمال داده شده ، بررسى كرد . برخى از مفسران شيعى در يك بررسى گسترده تمام اين وجوه را نقد و مخدوش ساخته‌اند . « 2 »

--> ( 1 ) . به طور نمونه ، ر . ك : انوار التنزيل ، ج 1 ، ص 255 ؛ روح المعانى ، ج 4 ، ص 90 ، 91 . ( 2 ) . ر . ك : الميزان ، ج 5 ، ص 169 به بعد .