الدكتور فتح الله المحمدي (نجارزادگان)
314
تفسير تطبيقى (فارسى)
در عصر رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مىباشند ) در اين صورت مىتوانيم بر ديدگاه شيعه درباره نص بر تعيين اولى الامر تأكيد كنيم . چون شيعه مىگويد اولى الامر منحصر در افرادى هستند كه از ناحيه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم به امر خدا به عنوان امامان معصوم ، منصوص و منصوبند . 6 . تمام اهل سنت ( به جز فخر رازى ) اطاعت اولى الامر در اين آيه را مشروط به شرط اطاعت خدا و عدم معصيت او مىكنند ازاينرو بر خلاف ديدگاه شيعه ، اولى الامر را بر افرادى خاص از معصومان تطبيق نمىكنند . 7 . هيچ حديثى در كتب اهل سنت از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم به چشم نمىخورد كه دلالت كند خصوص اطاعت اولى الامر در اين آيه مقيد و مشروط به شروط و قيودى است بلكه چنين حديثى از صحابه يا تابعين نيز نقل نشده تا به توان به واسطه آن بين دو دسته روايات ( روايات درباره معناى اولى الامر و اطاعت از آنان با احاديثى كه اطاعت مخلوق را مشروط به شرط عدم معصيت خالق مىكند ) را پيوند داد . جز آنكه بتوان از احاديثى كه اهل سنت درباره شأن نزول اين آيه نقل كردهاند ، چنين قيد و شرطى را استنباط كرد كه به زودى بررسى خواهد شد . 8 . تنها فخر رازى كه اولى الامر است را اهل حل و عقد مىداند و بر اطلاق اطاعت اولى الامر تأكيد مىورزد و آن را نشانه عصمت اهل حل و عقد مىداند . ديدگاه فخر رازى افزون بر اشكالهاى متعدّد بر آن ، با نوعى تناقض روبهروست . 9 . اقوال مفسران اهل سنت درباره اولى الامر مختلف است و به چهار گروه عمده تقسيم مىشود : اول : اولى الامر تنها حاكمان بر حقاند ، دوم : شامل اميران و عالمان هر دو مىشود ، سوم : هركس ولايت شرعيه دارد اولى الامر محسوب مىشود ، چهارم : اولى الامر اهل حل و عقد مىباشند . 10 . روايات اهل سنت درباره اولى الامر به شش گروه عمده تقسيم مىشود ، تنها يك گروه را مىتوان با آيات ، روايات ، شواهد و قرائن تاييد كرد .