مانند فخر رازى استنباط تفسيرى است بدون آنكه در اين قول به روايتى از پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و يا صحابه در بيان شأن نزول يا تفسير آيه استناد كنند ، ازاين‌رو ديدگاه آنان مورد پذيرش ديگر مفسران قرار نگرفته است به زودى ديدگاه ساير مفسران را خواهيد ديد . « 1 » 3 . اتفاق در تعيين مورد نزول آيه از ناحيه اهل بيت و صحابه تعبير « بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ ، برسان آنچه بر تو نازل شده است » مجمل است و فريقين در جست و جوى كشف معناى « ما أنزل » آنچه نازل شده مباحث متعددى را صورت داده‌اند روايات اهل بيت بدون استثنا بر اين قول متفق‌اند كه آنچه بر حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم نازل شده و مأمور به ابلاغ آن بوده‌اند ، ولايت امام على است ، آن دسته از احاديث اهل سنت نيز كه در مقام بيان معناى اين تعبير و مورد نزول آيه‌اند ، بدون استثنا در همين مورد است ، اين احاديث از جمعى از صحابه همچون : ابو سعيد خدرى ، ابو درداء ، عبد اللّه بن مسعود ، عبد اللّه بن عباس و . . . ، نقل شده‌اند كه به زودى تفصيل آن را خواهيد ديد تنها به ابن عباس قولى ديگر نسبت داده‌اند كه گفته است : مراد از ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ سبّ معبودهاى مشركان ، عيب‌جويى بر آيين ايشان ، قتال با آنان و دعوتشان به اسلام است ، اين قول در تنوير المقباس آمده كه به لحاظ سند دچار ضعف جدّى است . « 2 » 4 . تحليل يكسان از شرط و جزا در آيه تمام مفسّران شيعه و سنى مىگويند ، بايد شرط و جزا در اين آيه را به گونه‌اى معنا كرد كه لغو و بيهوده‌گويى در كلام خدا پديد نيايد چون در به دو امر به ذهن مىرسد آيه چنين القا مىكند : « إذا لم تبلغ ما أنزل إليك لم تكن قد بلغت رسالته ، اگر آنچه بر تو نازل شده

--> ( 1 ) . تنها « بغوى » نيز در تفسير خود اين قول را اختيار كرده است . ر . ك : معالم التنزيل ، ج 2 ، ص 51 . ( 2 ) . عبد اللّه ابن عباس ، تنوير المقباس ، ص 98