الدكتور فتح الله المحمدي (نجارزادگان)

157

تفسير تطبيقى (فارسى)

بازگو ابن عباس دوباره سخنش را تكرار كرد ، عمر كه سخن ابن عباس را درك كرده بود از گفته‌اش تعجب كرد و خوشش آمد . « 1 » اجتهادها و استنباطهاى علماى صحابه در تفسير بايد مانند ساير اجتهادها ، با قرآن و سنت قطعيه محك بخورد و در صورت موافقت با آنها پذيرفتنى است . البته در واقعيت موجود ، مجموعه آرا و روايات تفسيرى صحابه اندك « 2 » و بنا بر منابع كتاب « كنز العمال » حدود 544 حديث مىباشد . « 3 » اين نكته نيز لازم به ذكر است ، مضامين رواياتى كه از صحابه و تابعين در تفسير آيات رسيده با احاديث تفسيرى اهل بيت ( به ويژه آياتى كه درباره ولايت اهل بيت است ) توافق به نحو عموم و خصوص من وجه دارد و بين آنها تباين نيست . و در مورد تعارض حديث صحابى يا اجتهاد وى ( چه رسد به تابعى ) با حديث اهل بيت در تفسير ، قول اهل بيت مقدم است و همين‌طور در جايى كه از صحابه چند حديث نقل شود و قابل جمع نباشد ، حديثى قابل قبول است كه با قول اهل بيت هم مضمون باشد و اين به دلايلى است كه از نظر خود اهل سنت پيش از اين ( در بحث حجّيّت سنت اهل بيت ) اثبات شد .

--> ( 1 ) . قاسم ابن سلّام ، فضائل القرآن ، ص 45 ( 2 ) . ر . ك : الميزان ، ج 1 ، ص 4 . ( 3 ) . ر . ك : كنز العمّال ( فصل في التفسير ) ، ج 2 ، ص 352 ، 353 .