عمر بن الخطاب از اهل علم درباره معناى بسيارى از آيات پرسش مىكرد و بر آنان شرط نمىكرد تنها آنچه را در اين زمينه از پيامبر خدا شنيده‌اند ، بگويند . . . « 1 » ازاين‌رو اختلاف در بين صحابه در فهم آيات قطعى است و بر خلاف ادعاى ابن تيميه اين اختلاف در برخى موارد از نوع اختلاف تضاد است به همين خاطر هر كدام از صحابه اجتهاد ديگرى را تنها براى خود او مىپذيرفت و دليلى هم بر عصمت صحابه در تمام اين اقوال در دست نيست ، ابن قيّم نيز در برخى از اجتهادهاى صحابه در تفسير آيات مناقشه مىكند و آنها را حجت قطعى به شمار نمىآورد . « 2 » به قول ابو زهرة كه مىنويسد : حق آن است كه قول صحابى حجّت نيست ، خداوند سبحان براى اين امّت جز پيامبر ما محمّد صلى اللّه عليه [ و آله ] را نفرستاده و براى ما تنها يك پيامبر است صحابه مكلّف به پيروى از كتاب و سنت رسول خدايند و كسى كه غير از كتاب خدا و سنت رسول او را ، حجّت بداند در دين خدا چيزى گفته كه قابل اثبات نيست . « 3 » دانشمندان شيعى نيز بر اين قول متفق‌اند كه اجتهاد صحابى در تفسير و غير آن براى ديگران حجت نيست « 4 » علّامه طباطبايى در تفسير آيه شريفه : وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ ما نُزِّلَ إِلَيْهِمْ « 5 » مىنويسد : اين آيه دلالت بر حجيّت قول پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در تبيين آيات قرآن دارد و تبيين اهل بيت نيز به دليل حديث متواتر ثقلين و ادلّه ديگر به آن ملحق مىشود اما ساير امت از صحابه و تابعين و علما حجتى در تفسيرشان نيست چون آيه شامل آنان نمىشود و نص مورد اعتمادى در اين زمينه نيز وجود ندارد . . . آيه :

--> ( 1 ) . ابن عاشور ، التحرير و التنوير ، ج 1 ، ص 32 ( 2 ) . به نقل از : صبرى متولى ، منهج اهل السنة في التفسير ، ص 194 . ( 3 ) . محمد ابو زهرة ، الحديث و المحدثون ، ص 102 به نقل از : على شهرستانى ، منع تدوين الحديث ، ص 325 . ( 4 ) . زين الدين بن على ( الشهيد الثانى ) عاملى ، تمهيد القواعد ، ص 278 ، 279 ( 5 ) . نحل ، 44