الدكتور فتح الله المحمدي (نجارزادگان)
123
تفسير تطبيقى (فارسى)
آنها در كف دست من است سپس فرمود : اينها را از كتاب خدا مىدانم خداوند [ درباره قرآن ] فرموده است : در قرآن تبيان هر چيزى است . « 1 » نگرش ايجابى به اين احاديث به دليل معارف بيكران قرآن در سطوح گوناگون آن است كه در ذيل حديث به آن اشاره شده و احاديثى بسيار نيز آن را تأييد مىكند مانند اين روايت كه گويد : « من أراد علم الأوّلين و الآخرين فليثور القرآن » هركس دانش اولين و آخرين را مىخواهد ، قرآن را زير و رو كند - كنايه از اينكه در آن به خوبى بينديشد و معارف آن را بشناسد » . « 2 » 2 . تفسير اهل بيت شامل همه سطوح ظاهرى و باطنى ، تأويلى و تنزيلى و . . . محكم و متشابه ، ناسخ و منسوخ و . . . مىشود . ازاينرو هرگز آنان در پاسخ به پرسشها درمانده نشدند و در احتجاجها شكست نخوردند . بر خلاف ديگران كه چنين ادعايى در اين سطح نداشته بلكه نمىتوانند داشته باشد حتى افرادى مانند ابو بكر ، عمر و عثمان كه عدهاى از اهل سنت آنان را در رأس مفسران و هم رديف امام على عليه السّلام قرار مىدهند ! « 3 » بر اين ادعا نيستند و اهل سنت هم دليلى بر اين مدعاى خود ندارد چون : اولا : اهل سنت نمىتوانند از واقعيتهاى موجود درباره قلّت احاديث آنان پيرامون معارف قرآن چشمپوشند . « 4 »
--> ( 1 ) . الكافى ، كتاب الحجة ، ج 1 ، ص 229 ( 2 ) . ر . ك : الدر المنثور ، ج 5 ، ص 158 ذيل آيه 189 از سوره نحل ؛ البرهان ، ج 2 ، ص 154 ؛ روح المعانى ، ج 4 ، ص 278 ، 279 . ( 3 ) . ر . ك : الاتقان ، ( النوع الثمانون ) ، ج 2 ، ص 187 ؛ محمد حسين ذهبى ، التفسير و المفسرون ، ج 1 ، ص 62 ؛ احمد ابن تيميه ، مقدمة في اصول التفسير ، ص 40 ؛ منيع عبد الحليم محمود ، مناهج المفسرين ، ص 206 . ( 4 ) . سيوطى مىگويد : « و الرواية عن الثلاثة نزرة جدا ، روايات تفسيرى از سه خليفه اوّل بسيار اندك است » الدر المنثور ؛ متقى هندى در كنز العمال ، مجموعه روايات تفسيرى را كه حدود 500 عدد است گرد آورده حدود 290 عدد اين احاديث از امام على عليه السّلام و بقيه از ساير صحابه است روايات تفسيرى سه خليفه اول قابل مقايسه با اين رقم نيست به ويژه عثمان كه تنها 9 حديث از او نقل شده است ، ر . ك : متقى هندى ، كنز العمال ، ( فصل في التفسير ) ، ج 2 ، ص 353 - 563 .