مقاتل ابن عطية (مترجم: مؤسسه اسلامى ترجمه)
27
مؤتمر علماء بغداد (حقيقتى كه آن را همه مى پذيرند) (فارسى)
كارهاى حرام مجازات نموده و به كيفر مىرساند . عبّاسى گفت : اين درست است ؛ زيرا خداوند مىفرمايد : « وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ » « 1 » ؛ « هر كه را خدا گمراه فرمايد » ، و نيز مىفرمايد : « طَبعَ اللَّهُ عَلى قُلُوبِهِمْ » « 2 » ؛ « خداوند بر قلبهايشان مهر زد » . علوى فرمود : اين كه مىگويى در قرآن آمده است ، خوب مىدانى كه در قرآن كنايهها و مجازهايى هست كه بايد آنها را يافت و پذيرفت ؛ مراد از « گمراه كردن » در اينجا آن است كه خداوند انسان شقاوتپيشه را وامىگذارد تا گمراه گردد ؛ اين مطلب همانند آن است كه مردم مىگويند : « حكومت ، مردم را فاسد كرد » ؛ اين بدان معنى است كه حكوت ، مردم را وا گذاشت و به حال خود رها كرد و كارى به كارشان نداشت . از سوى ديگر ، مگر نشنيدهاى كه خداوند مىفرمايد : « إِنَّ اللَّهَ لا يَأْمُرُ بِالْفَحْشاءِ » « 3 » . واقعيّت آناست كه خداوند دستور به انجام فحشا و كارهاى بد نمىدهد . و مىفرمايد :
--> ( 1 ) . سورهء نساء ، آيهء 88 . ( 2 ) . سورهء توبه ، آيهء 93 . ( 3 ) . سورهء اعراف ، آيهء 28 .