اين تربت ، درس جانبازى و فداكارى در راه خدا و درس شرافت و فضيلت را به انسان‌ها مىآموزد و يك خاطرهء تكان‌دهنده و بىسابقه تاريخى را در ذهن انسان‌ها زنده مىسازد و با اين دلايل طبعا يك ارزش و اهميت خاصى به خود مىگيرد . شيعه كه براى اين تربت ، فضيلت و امتياز خاصى قائل است ، در واقع به جانبازى و فداكارى در راه خدا ، معنويت و انسانيت ، آزادى و حريت ، مبارزه با ظلم و ستم و به نيكى و نيكان ارج مىنهد نه اين كه آن را ستايش كند . گذشته از اين‌ها به طريق شيعه و سنى رواياتى در فضيلت تربت كربلا از رسول اكرم ( ص ) نقل شده است . « 1 » و اگر فرض كنيم ، هيچ روايتى از رسول خدا ( ص ) در اين باره صادر نشده است ، آيا عقلا بهتر و سزاوار نيست كه هر مسلمانى مشتى از اين خاك را به همراه داشته باشد و در موقع سجده كردن به جاى خاك‌هاى معمولى ديگر به آن خاك پيشانى بگذارد ؟ زيرا اين خاك ( 1 ) - علاوه بر اين كه جزو زمين است و مانند تمام خاك‌هاى روى زمين ، شرعا سجده بر آن صحيح مىباشد ، داراى درسى است بزرگ و رمز و اشاره‌اى است به اين كه هركس اين تربت را به همراه دارد و خود را پيرو راستين و پابرجاى صاحب آن مىداند ، بايد در راه حق شجاع ، غيور ، فداكار ، جانباز و داراى فكر و هدف عالى الهى باشد نه ضعيف و سست و متزلزل . چنين كسى بايد در راه اصلاح امور اسلام و مسلمانان و در راه دين و سعادت از خود ، از مقام ، از مال و منال و از همه چيزش بگذرد و هر چه هست و هر چه دارد ، در راه اين هدف عالى و مقدس زير پا نهد . آيا جاى تأسف نيست چنين عملى كه چنين درسى را به انسان‌ها مىآموزد و در سازندگى و تربيت انسان اثر عميق دارد ، شرك محسوب شود ؟ ! چه حيرت‌آور و شگفت‌انگيز ؟ ! نظرياتى دربارهء سجده آدم ( ع ) در اينجا بحثى باقيمانده است و آن اين كه : اگر سجده براى غير خدا جايز نيست پس سجده فرشتگان براى آدم ( ع ) چگونه بوده و چرا جايز شده است ؟ دانشمندان علم تفسير و كلام به اين سؤال ، جواب‌هاى مختلفى داده‌اند كه اينك قسمتى از آن‌ها : 1 - مىگويند : سجدهء فرشتگان براى آدم ( ع ) به معناى خضوع و اظهار كوچكى است نه به معناى معروف و معهود آن .

--> ( 1 ) به وسائل ، 1 / 326 و به پاورقى شماره ( 20 ) از قسم تعليقات دربارهء فضيلت تربت حضرت سيد الشهداء ( ع ) مراجعه فرماييد .