اين ديدگاه ، انسان خود را در ارتباط با خدا ، به خدايان و وسايط واهى نيازمند مىبيند و آن‌ها را مىپرستد تا او را به خدايش نزديك و مرتبط سازد . طرفداران اين عقيده و پندار ، تشكيلات الهى را مانند تشكيلات سلاطين و دار و دستهء آن‌ها مىپندارند كه چون سلاطين از رعايا و افراد ملت خويش دورند و دست آنان به او نمىرسد ، اين است كه مردم به ناچار خود را به وسايط و روابطى محتاج مىدانند و آن‌ها را مىپرستند كه در حل مشكلات و رفع نيازهاى آنان در ميان آنان و سلاطين‌شان وساطت كنند . ( 1 ) - خداوند سبحان هر دو عقيده و ديدگاه را يعنى هم اعتقاد به تعدد خالق و هم اعتقاد به وسايط را در اين آيه شريفه و آيات ديگر قرآن مجيد محكوم كرده و آن‌ها را باطل و بىاساس معرفى نموده است : 1 - اما عقيدهء اول : خداوند در مقام ابطال اين عقيده كه همان تعدد خدايان است ، چنين مىفرمايد : لَوْ كانَ فِيهِما آلِهَةٌ إِلَّا اللَّهُ لَفَسَدَتا . « 1 » اگر در آسمان و زمين جز [ اللّه ] خدايان ديگرى بود ، فساد در آن‌ها ايجاد مىشد . وَ ما كانَ مَعَهُ مِنْ إِلهٍ إِذاً لَذَهَبَ كُلُّ إِلهٍ بِما خَلَقَ وَ لَعَلا بَعْضُهُمْ عَلى بَعْضٍ سُبْحانَ اللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ . « 2 » و معبود ديگرى با او نيست كه اگر چنين مىشد ، هريك از خدايان مخلوقات خود را تدبير و اداره مىكردند و بعضى بر بعض ديگر برترى مىجستند . خداوند پاك و منزه است از آن چه [ مشركين ] توصيف مىكنند . 2 - اما عقيدهء دوم : كه همان عقيده به وسايط است و از مقايسه دستگاه الهى به دستگاه‌هاى سلاطين بشرى زاييده مىشود ، خداوند اين عقيده و پندار غلط را با بيانات مختلفى محكوم مىسازد و گاهى از طرفداران اين عقيده دليل مىخواهد و از راه فطرت ، وجدان آنان را بر بىاساس بودن عقيده‌شان متوجه مىسازد ، آنجا كه مىگويد :

--> ( 1 ) انبياء / 22 . ( 2 ) مؤمنون / 91 .