السيد الخوئي (مترجم: نجمى / هريسى)

584

البيان في تفسير القرآن (بيان در علوم و مسايل كلى قرآن) (وزارت ارشاد) (فارسى)

نبود حتما تذكر مىداد و آن را يادآور مىشد زيرا در غير اين صورت ، عمل رسول خدا ( ص ) باعث تحريف قرآن و موجب گمراهى ، نادانى و انحراف مردم مىگرديد و اين عمل از رسول خدا ( ص ) مخصوصا در موضوعى كه با مسئله وحى ارتباط دارد ، استبعاد آن بيشتر و شديدتر است و ساحت قدس رسول اكرم ( ص ) از اين گونه نسبت‌ها و تهمت‌ها پاك و مبراست . بنابراين ، اگر « بسم اللّه » كه رسول خدا ( ص ) در آغاز سوره‌هاى قرآن مىخواند از قرآن نبود ، آن را يادآورى مىنمود و گفتار وى هم حتما به طور متواتر و با نقل‌هاى پياپى و قطعى به ما مىرسيد ، در صورتى كه اين مطلب حتى به صورت خبر واحد هم براى ما نقل نشده و به دست ما نرسيده است 4 - وجود « بسم اللّه » در تمام مصاحف از مطالبى كه هيچ شكى بدان راه ندارد ، اين است كه قرآن‌هايى كه قبل از جمع‌آورى عثمان و بعد از وى در دست صحابه و تابعين بوده ، همه داراى « بسم اللّه » بوده‌اند و اين آيه در اول تمام سوره‌ها به جز سورهء برائت ضبط شده بود . اگر « بسم اللّه » جزو سوره‌هاى قرآن نبود ، صحابه پيامبر ( ص ) آن را در قرآن‌هاى خود ضبط نمىكردند زيرا صحابه از درج و ضبط آن چه كه جزء قرآن نيست ، در قرآن ، شديدا ابا و امتناع داشتند تا آنجا كه عده‌اى از مسلمانان حتى از اعراب و نقطه‌گذارى قرآن هم جلوگيرى مىنمودند . با اين حساب ، وجود « بسم اللّه » در مصاحف و قرآن‌هاى اصحاب پيامبر و تابعين آنان ، شاهد و گواه حق است بر اين كه در نظر آنان « بسم اللّه » هم مانند ساير آياتى كه در قرآن مجيد تكرار شده است ، جزء قرآن مىباشد . از اين گفتار روشن مىشود كه ضبط « بسم اللّه » در قرآن براى جزئيت آن است نه تنها براى فاصله بودن در ميان سوره‌ها . دليل ديگر بر بطلان اين نظريه كه مىگويند : « بسم اللّه » تنها براى فاصله بودن در ميان سوره‌هاست ، ضبط « بسم اللّه » در سورهء حمد و عدم ضبط آن در سورهء برائت است زيرا اگر هدف تنها علامت‌گذارى و ايجاد فاصله در ميان سوره‌ها بود جريان بر عكس مىشد ، « بسم اللّه » در اول سورهء برائت ضبط مىشد نه در اول سورهء حمد كه قبل از آن سوره‌اى نيست تا « بسم اللّه » نقش فاصله بودن را ايفا كند . اين خود دليل مسلّم ديگرى است بر اين كه « بسم اللّه » آيهء مستقلى از آيات سورهء حمد است و در اين سوره به صورت جزئيت نازل گرديده و در سورهء برائت نازل نشده است .