السيد الخوئي (مترجم: نجمى / هريسى)
574
البيان في تفسير القرآن (بيان در علوم و مسايل كلى قرآن) (وزارت ارشاد) (فارسى)
وسعت دلالت بر عظمت و كمالات خداوندى با هم متفاوتند كه كاملترين و پرمعنىترين آنها وجود پيامبر و ائمه هدى ( ع ) مىباشند كه آفرينش جهان هستى و كتاب تكوينى با خلقت و آفرينش نور آنها شروع گرديده است . منشأ اين اختلاف و تفاوت اين است كه موجود ، هر چه كاملتر و شايستهتر و سعه وجودى آن وسيعتر باشد دلالت آن بر وجود و عظمت خداوند ، قوىتر خواهد گرديد و از اينجاست كه اطلاق ( اسماى حسنى ) بر ائمه طاهرين ( ع ) به طورى كه در پارهاى از روايات وارد گرديده است ، بسيار صحيح و پرمعنى است . « 1 » پس خداى بزرگ ، كاملترين كتاب تدوينى خود ( قرآن ) را با گرامىترين الفاظ و نزديكترين آنها به اسم ( 1 ) - اعظمش كه از سياهى چشم به سفيدش نزديكتر است ، شروع كرده است . « 2 » همانطوركه كتاب تكوينى خود را با بزرگترين نشانهء عظمت و قدرت خويش و با بزرگترين اسماء و موجودات جهان هستى كه نور محمدى مىباشد ، آغاز فرموده است « 3 » و خواسته است كه با اين عمل پرمعنا و آموزنده ، به انسانها ياد بدهد كه هم گفتار خود را با نام خدا آغاز كنند و هم اعمالشان را ، همانطوركه خود وى ، كتاب تدوينى و گفتار خويش را با بزرگترين نامهاى لفظى و كتاب تكوينى خود را با عظيمترين نامهاى تكوينىاش شروع كرده است . از رسول اكرم ( ص ) نقل شده است كه فرمود : هر گفتار يا امر مهمى كه با نام خدا شروع نشود ، « ابتر » و بىنتيجه و يا « اقطع » و ناقص خواهد بود . « 4 » امير مؤمنان ( ع ) نيز از رسول اكرم ( ص ) چنين نقل مىكند : هر عمل مهم كه بدون نام خدا شروع گردد ، ناقص و بىنتيجه خواهد بود . « 5 » اين بود ، خلاصه تفسير آيه « بسمله » و در اين مورد نكات جالب ديگرى هم كه به تمام آيه مربوط مىباشد ، وجود دارد كه به يارى خدا در فصل آينده مورد بحث قرار خواهد گرفت .
--> ( 1 ) كافى ، باب نوادر از بابهاى توحيد ، 70 ؛ وافى ، 1 / 106 ؛ تفسير برهان ، 1 / 377 . ( 2 ) وافى ، 5 / 99 ؛ تهذيب ، 1 / 218 ؛ مستدرك حاكم ، 1 / 552 ؛ كنز العمال ، 3 / 190 عثمان نيز اين روايت را با مختصر تفاوتى در الفاظ از رسول خدا ( ص ) نقل نموده است . ( 3 ) توضيحات كتاب تكوينى را در بخش تعليقات در تعليقهء ( 13 ) بخوانيد ! ( 4 ) مسند احمد ، 2 / 359 . ( 5 ) بحار 16 ، باب 58 و 19 / 60 .