بهره‌مند شويد . او نسبت به شما مهربان است . وَ يُعَذِّبَ الْمُنافِقِينَ إِنْ شاءَ أَوْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ إِنَّ اللَّهَ كانَ غَفُوراً رَحِيماً . « 1 » اگر بخواهد منافقان را عذاب مىكند و يا اگر توبه كنند ، توبه‌شان را مىپذيرد كه خداوند بخشايشگر و مهربان است . مىبينيم در اين آيات و ديگر آياتى كه در اينجا نيامده است ، كلمه « رحيم » در معناى عمومى به كار رفته است كه خداوند بر همه‌كس از مؤمن و منافق و بر هر انسانى در هر دو جهان رحيم و مهربان است . در بعضى دعاها نيز آمده است : « يا رحمن الدّنيا و الآخرة و رحيمهما » كه در اين دعاها ، « رحمان » و « رحيم » هر دو به يك صورت به كار رفته است و از اينجا معلوم مىشود كه از نظر عموميت و خصوصيت ، فرقى بين اين دو كلمه نيست . شايد منظور از آن روايات كه كلمهء « رحيم » را از نظر معنى خاص مىدانند و آن را تنها به عالم آخرت مختص مىكند ، اين است كه اگر رحمت خدا تا عالم آخرت امتداد و ادامه نداشته باشد و در اين جهان منقطع گردد ، وجود اين گونه رحمت با نبودش مساوى است زيرا رحمتى كه در پشت سر آن عذاب و بدبختى بيايد ، چه سودى خواهد داشت و در واقع رحمت نيست و رحمتى كه زائل و منقطع شود ، به ناچار در عذاب و بدبختى دائمى مندك و محو خواهد شد ، با اين حساب مىتوان گفت كه رحمت به معناى واقعى آن ، تنها و تنها به حال مؤمنين سود مىبخشد و اختصاص رحمت به مؤمنين به اين معناست نه بدان معنا كه خداوند به غير مؤمنان اصلا رحم نكند . ( 1 ) - يك توضيح ادبى بعضى علماى تفسير معتقدند كه جار و مجرور « بسم اللّه » به « اقول » يا « قل » يا « اقرأ » و يا « اقرأ » متعلق است و گروه ديگر از مفسرين مىگويند كه جار و مجرور « بسم اللّه » به « استعين » و يا « استعن » تعلق و وابستگى دارد ، گروه سومى آن را به « ابتدأ » متعلق مىدانند ولى به عقيده ما دو نظريهء اولى باطل و نادرست است : اما نظريه اول بدين جهت باطل است كه مفعول مادّه قرائت و قول بايد جمله‌اى باشد داراى معناى تام ، در اين صورت مجبوريم علاوه بر خود اين كلمات جملهء ديگرى نيز تقدير و منظور كنيم

--> ( 1 ) احزاب / 24 .