اين است كه بر خود لازم مىدانيم در اينجا مسئله بدا را مورد بحث و گفت‌وگو قرار دهيم تا شايد معنى و حقيقت آن از نظر شيعه روشن شود و اشكالاتى كه در اين باره وجود دارد ، بر طرف و لكه‌هاى اين همه تهمت‌هاى ناروا از دامنشان زدوده شود . مقدمه بحث بديهى است كه تمام جهان خلقت و آفرينش در زير سلطه و قدرت پروردگار توانا بوده و به وجود آمدن هر پديده ، وابسته و منوط به مشيت و اراده او مىباشد كه اگر او اراده كند ، چيزى را مىآفريند و اگر اراده او تعلق نگيرد چيزى تحقق نمىپذيرد و به وقوع نمىپيوندد . باز بديهى است كه علم خداوند دانا از روز اول ، به تمام اشياء و پديده‌ها تعلق يافته و تمام هستىها و هر آن چه در جهان هستى وجود دارد ، در علم ازلى خداوند علما مشخص گرديده و اندازه معين داشته‌اند كه اين تعيّن در علم الهى را ( 1 ) - گاهى « تقدير » و گاهى « قضا » مىنامند . حالا كه به اين دو مسئله مسلّم يعنى مسئله قدرت دائمى و مسئله تقدير و علم ازلى خداوند توجه نموديد ، به اين نكته نيز توجه فرماييد كه ميان اين دو مسئله كوچك‌ترين برخورد و اصطكاكى وجود ندارد ، يعنى علم ازلى خداوند به تمام موجودات جهان هستى و تعيين علمى هستىها در پيشگاه خداوند ، مانع از قدرت خداوند بر « ابداء » و ايجاد نيست و با قدرت جارى و هميشگى خداوند منافات و مزاحمتى ندارد زيرا خلقت هر چيز وابسته به مشيت خداست كه آن را گاهى « اراده » و گاهى « اختيار » مىنامند . بنابراين اگر مشيت خدا به پيدايش چيزى تعلق گيرد ، ايجاد مىشود و اگر نه ، به وقوع نخواهد پيوست . اين است معناى قدرت جارى و هميشگى خداوند . اما تقدير و علم ازلى خداوند بدين معناست كه علم خداوند به تمام اشياء و هستىها با تمام شرايط و واقعيت‌هاى آن‌ها حتى مشيت و اراده خداوندى كه در به وجود آمدن آن‌ها به كار رفته ، تعلق گرفته است . يعنى خداوند از روز اول تمام پديده‌ها و هستىها را همان‌طوركه در واقع هستند و خواهند بود و اين كه مشيت و اراده خداوند به وجود آن‌ها تعلق خواهد گرفت و يا نه ؟ همهء آن‌ها را مىداند ، زيرا علم خدا به واقعيت اشيا تعلق مىگيرد و واقعيت آن‌ها هم آميخته و توأم با اراده و مشيت خداوند است كه بدون آن تحقق نمىپذيرد و اين مشيت هم طبق مصالح و مفاسد تغيير و با اختلاف احوال و اوضاع اختلاف پيدا مىكند و علم خداوند هم به همه اين احوال و شرايط و به تمام اين مصالح و مفاسد و در نتيجه به تعلق اراده و مشيت بر پيدايش چيزى و عدم تعلق آن ، كاملا احاطه دارد .