السيد الخوئي (مترجم: نجمى / هريسى)

495

البيان في تفسير القرآن (بيان در علوم و مسايل كلى قرآن) (وزارت ارشاد) (فارسى)

( 1 ) - احاديث عمل به آيهء نجوا روايات فراوانى به طريق شيعه و سنى وارد شده است كه چون اين آيهء شريفه نازل گرديد ، به جز امير مؤمنان ( ع ) كسى به آن عمل نكرد و آن حضرت تنها يك دينار پول داشت كه آن را به ده درهم تبديل نمود و هر وقت مىخواست با رسول اكرم ( ص ) به گفت و گوى سرى بپردازد ، يك درهم صدقه مىداد تا گفت‌وگوى وى به ده بار رسيد بنابراين ، آيه شريفه نجوا ، جز به وسيله آن حضرت ، مورد عمل قرار نگرفته است . اينك نمونه چندى از روايات اين فصل : 1 - ابن بابويه با اسناد خود از مكحول روايت مىكند كه امير مؤمنان علىّ بن ابى طالب ( ع ) فرمود : حافظان حديث و دانايان از صحابهء پيامبر ( ص ) مىدانند : در ميان آنان كسى نيست كه داراى مقام و فضيلتى باشد ، مگر اين كه من در آن فضيلت با وى شريكم و سهم من بيشتر است ، ولى من هفتاد فضيلت دارم كه در آن‌ها ، از اصحاب پيامبر ( ص ) كسى با من شركت ندارد . مكحول مىگويد گفتم : يا امير مؤمنان ! اين فضايل را براى من بگو ، آنگاه آن حضرت ، يكايك اين فضايل را شمرد و در ضمن آن‌ها فرمود : و اما فضيلت بيست و چهارم به هنگامى كه خداوند آيه إِذا ناجَيْتُمُ الرَّسُولَ . . . را بر پيامبر ( ص ) نازل فرمود ، من يك دينار داشتم و آن را به ده درهم فروختم و پيش از هر گفت و گوى سرى كه با پيامبر ( ص ) به عمل مىآوردم ، يك درهم در راه خدا صدقه مىدادم ، به خدا سوگند ! اين عمل را هيچ‌يك از ياران پيامبر نه پيش از من و نه بعد از من انجام نداد تا اين كه خداوند آيه أَ أَشْفَقْتُمْ را دربارهء آن فرستاد . « 1 » 2 - ابن جرير طبرى با اسناد خود از مجاهد نقل مىكند كه : امير مؤمنان ( ع ) فرمود : آيه‌اى در كتاب خدا وجود دارد كه كسى پيش از من به آن آيه عمل نكرده و كسى هم بعد از من عمل نخواهد نمود : من يك دينار داشتم و آن را به ده درهم تبديل نمودم ( 2 ) - و هر وقت به نزد پيامبر ( ص ) مىآمدم ، يك درهم از آن‌ها را در راه خدا مىدادم ، سپس آن آيه نسخ گرديد و كسى پيش از من به دو عمل نكرد و آن آيهء إِذا ناجَيْتُمُ الرَّسُولَ است . « 2 » 3 - شوكانى مىگويد : عبد الرزاق و عبد بن حميد و ابن منذر و ابن ابى حاتم و ابن مردويه از امير مؤمنان ( ع ) نقل نموده‌اند كه : به آن آيه به جز من كسى عمل ننمود تا نسخ گرديد و مدت آن ( بيش از يك ساعت ) نبود و منظور آن حضرت از اين آيه همان آيهء نجوا بود .

--> ( 1 ) تفسير برهان ، 2 / 1099 . ( 2 ) تفسير طبرى ، 28 / 15 .