اين است كه مؤمنان را به عفو و اغماض در برابر اهانت‌ها و شكنجه‌ها و در برابر هر گونه آزار و اذيتى كه از ناحيهء كفار به آنان مىرسيد ، فرمان داده و به آن‌ها دستور مىدهد كه در برابر همهء ناملايمات و شدايد ، گذشت و چشم‌پوشى كنند . بنابراين توضيح ، آيه شريفه اختصاص به عمر ندارد بلكه دربارهء تمام مؤمنان است كه در برابر ايذا و اذيت كافران عفو و اغماض از خود نشان دهند . گواه ما بر اين معنى ، جمله‌اى است كه در آيهء بعدى آمده است كه مىفرمايد : لِيَجْزِيَ قَوْماً بِما كانُوا يَكْسِبُونَ . مَنْ عَمِلَ صالِحاً فَلِنَفْسِهِ وَ مَنْ أَساءَ فَعَلَيْها ثُمَّ إِلى رَبِّكُمْ تُرْجَعُونَ . « 1 » تا خداوند به مردم در برابر آن چه كسب و عمل مىكنند ، پاداش دهد . هركس عمل نيك انجام دهد براى خود او است و هركس كار بد كند به زيان خود او خواهد بود . ظاهر آيه اين است كه جزاى بدكاران كه از عذاب خدا و روز جزا نمىهراسند ، موكول به خداست ، خواه اين افراد بدكار از كفار و مشركين باشند و يا از اهل كتاب و از مسلمانانى كه در دين خود بىمبالاتند . آرى ، جز اين چنين افرادى از هر صنف و گروهى باشند ، به خداوند كه ظلم هيچ ظالمى و تجاوز هيچ تجاوزگرى را فراموش نمىكند ، موكول و محول است پس سزاوار نيست شخصى كه ايمان به خدا دارد ، در انتقام گرفتن سبقت جويد و اين است مفهوم آيهء شريفه ، ولى البته بايد توجه داشت كه اين حكم يك حكم اخلاقى و معاشرتى و مربوط به روابط اجتماعى اسلام است و با موضوع دعوت به سوى اسلام و يا جنگ و قتال در مواردى كه حكم جنگ آمده است ، كوچك‌ترين منافات و مخالفتى ندارد خواه تشريع اين حكم و برنامه ، قبل از نزول آيه « سيف » باشد و يا بعد از نزول آن .

--> ( 1 ) جاثيه / 14 ، 15 .