السيد الخوئي (مترجم: نجمى / هريسى)
362
البيان في تفسير القرآن (بيان در علوم و مسايل كلى قرآن) (وزارت ارشاد) (فارسى)
دستور نيست ، بلكه منظور از آن تقدير و سرنوشت است . در اين صورت معناى آيه چنين خواهد بود كه : شما با اهل كتاب به طور مسالمتآميز رفتار كنيد و در برابر بدىها و دشمنىهايى كه به شما روا مىدارند ، عفوشان كنيد تا روزى كه تقدير حتمى خداوند كه پيشرفت و عظمت اسلام است به وقوع پيوندد و بعد از آن ديگر اهل كتاب نمىتوانند با شما اظهار عداوت و دشمنى كنند و از آزار آنان آسوده خواهيد بود . بنابراين ، « أمر » در آيه به معناى تقدير حتمى خداوند است نه « فرمان » و حكم الهى زيرا : اولا : « أمر » در اين آيه به « اتيان » كه به معناى آوردن و انجام دادن مىباشد ، تعلق يافته است و « اتيان » با تقدير و سرنوشت بيشتر مناسبت دارد تا با « فرمان » و حكم . و ثانيا : متمّم آيه اين جمله است : « انّ اللّه على كل شىء قدير » كه خداوند را با قدرت و توانايى توصيف مىكند . بديهى است توانايى با مسئله تقدير و عظمت دادن به مسلمانان و پيروز ساختن دوستان و خوار و ذليل گردانيدن دشمنان ، سازش بيشترى دارد تا به فرمان دادن و سخن گفتن و حكم صادر كردن . با اين دلايل مىگوييم : « أمر » در اين آيه به معناى « تقدير » و سرنوشت حتمى خداوند است نه به معناى فرمان و دستور و با در نظر گرفتن اين معنى براى كلمه « أمر » اساس و پايهء شبههء نسخ در اين آيه بهخودىخود متزلزل گرديده و از بين مىرود .