مىكند و در بقيه موارد حكم اباحه و جواز جارى مىشود كه آن را در اصطلاح « اصالت برائت » مىنامند . گرچه عده‌اى از علما در بعضى از موارد ، احتياط را لازم مىدانند ولى اين احتياط بر پايه اخبار و روايات خاصى است نه بر پايهء علم اجمالى ( 1 ) - و عدم تأثير انحلال آن . هركس در اين باره توضيح بيشترى بخواهد به كتاب اجود التقريرات مراجعه نمايد . « 1 » 5 - پيروى از آيات متشابه ممنوع است طرفداران عدم حجيت ظواهر قرآن باز مىگويند : عمل كردن به ظاهر قسمتى از آيات قرآن كه آيات « متشابه » و مشكل ناميده مىشوند ، از نظر خود قرآن ممنوع و نارواست . قرآن كسانى را كه از ظاهر چنين آياتى پيروى مىكنند ، سخت به باد انتقاد مىگيرد و چنين مىگويد : مِنْهُ آياتٌ مُحْكَماتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتابِ وَ أُخَرُ مُتَشابِهاتٌ فَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ ما تَشابَهَ مِنْهُ . « 2 » قسمتى از آيات آن [ قرآن ] محكم ( صريح و روشن ) است كه اساس اين كتاب مىباشد و قسمتى ديگر متشابهات و سخنانى مشكل ، اما كسانى كه در دلشان انحراف است ، از آيات متشابه قرآن پيروى مىكنند . چون معلوم نيست كه خداوند ظواهر الفاظ قرآن را اراده كرده است و يا يك معناى ديگرى از آن الفاظ مراد و مقصود اوست . اين است كه اين گونه ظواهر ، از متشابهات محسوب مىشود ، اتكا و عمل به آن‌ها روا و درست نمىباشد . پاسخ : معناى كلمهء « متشابه » واضح و روشن است ، هيچ‌گونه تشابه و اجمالى در معناى آن نيست ، « متشابه » لفظى را مىگويند كه داراى دو معنى و يا بيشتر از دو معنى باشد و همه اين معانى هم نسبت به آن لفظ در يك درجه بوده باشند به طورى كه وقتى آن لفظ گفته مىشود ، هريك از آن معناها يكسان و بدون تفاوت به ذهن شنونده تبادر و سبقت كند . در اين گونه موارد شنونده و يا خواننده بايد توقف كند و هيچ‌يك از معناها را انتخاب نكند تا

--> ( 1 ) نوشته مؤلف عالىقدر به عنوان تقريرات درس معظم له . ( 2 ) آل عمران / 7 .