يازدهم صراحت دارند در اين كه آورندهء آن دو آيه خزيمة بن ثابت بوده است . ابن عبد البر در اين مورد مىگويد : « 1 » خزيمه و ابو خزيمه دو نفر هستند و هريك شخص جداگانه‌اى بوده است و در ميان آنان كوچك‌ترين نسبت و قوم و خويشى هم وجود نداشته است . قرآن بودن اين دو آيه چگونه و از چه راهى ثابت شد ؟ - در اين مورد ، روايت‌ها سه گروهند : بنا به روايت اول ، قرآن بودن اين دو آيه به وسيلهء شهادت تنها يك نفر ثابت شده است ، ولى در روايت نهم و بيست و دوم شهادت عثمان نيز اضافه شده است و طبق تصريح روايت يازدهم شهادت عمر به شهادت نفر اول اضافه شده است . عثمان چه كسى را براى املا و نوشتن قرآن معين كرد ؟ روايت دوم تصريح مىكند كه عثمان ، زيد و ابن زبير و سعيد ( 1 ) - و عبد الرحمن را براى كتابت و املاى قرآن معين نمود ، ولى طبق صراحت روايت پانزدهم او زيد را براى كتابت و سعيد را براى املا معين ساخت و طبق روايت شانزدهم وى خاندان ثقيف را براى كتابت و هذيل را براى املاى آيات قرآن نامزد كرد ، ولى روايت هيجدهم آن را تكذيب مىكند و صراحت در اين دارد كه نويسنده از ثقيف و املاكننده از هذيل نبوده است . و در برابر اين روايات ، در روايت نوزدهم تصريح شده است كه املاكنندهء آيات ابى بن كعب بوده ، آن چه را كه زيد مىنوشته ، سعيد غلط گيرى مىكرده است و به همين مطلب در روايت بيستم نيز تصريح شده ، منتها در اين روايت عبد الرحمن بن حرث براى غلط گيرى اضافه شده است . پاسخ 2 - تعارض در روايات تدوين قرآن قرآن به وسيله خود پيامبر جمع‌آورى شده است دومين خدشه و ايراد ، تعارض مفهوم اين روايات كه جمع‌آورى قرآن را به دوران بعد از رسول خدا ( ص ) مستند مىسازند با مفهوم روايات ديگرى است كه جمع‌آورى قرآن را در زمان خود آن حضرت مىدانند و اين تعارض ، همهء روايات را كه در فصل گذشته آورديم ، از اعتبار و حجيت ساقط مىكند .

--> ( 1 ) تفسير قرطبى ، 1 / 56 .