خواهد شد و لااقل احتمال تحريف در ميان خواهد بود زيرا اگر كسى بخواهد اشعار يك نفر شاعر و يا عده‌اى از شعرا را از جاهاى مختلف و از اوراق پراكنده جمع‌آورى كند ، حد اقل جاى اين احتمال باقى مىماند كه بعضى از آن اشعار در اثر غفلت و يا عدم دسترسى به آن مجموعه وارد نشده و از بين رفته است . ( 1 ) - اين بود خلاصهء آن چه طرفداران تحريف در كيفيت و چگونگى تدوين قرآن مىپندارند و آن را با روايت‌هاى زيادى كه بدين مضمون وارد شده است بر اين نظريه استدلال مىكنند و از اين گونه جريانات و روايات بىاساس و ساختگى تحريف قرآن را نتيجه مىگيرند . اين است كه بر خود لازم مىدانيم در اينجا فصلى را بگشاييم و در آن فصل در مورد چگونگى تدوين قرآن گفت‌وگو كنيم و رواياتى كه دربارهء تدوين قرآن نقل شده است ، مورد بحث و بررسى قرار دهيم كه هم پاسخى بر آن استدلال باشد و يكى از دلايل تحريف از دست طرفداران تحريف گرفته شود و هم يك بحث مهمى از مباحث علوم قرآنى بررسى شود . متن روايات اينك بحث را از احاديث و روايات جمع‌آورى قرآن شروع مىكنيم ، چون شالوده و زيربناى پندارهاى واهى كه در چگونگى تدوين قرآن حاصل شده و تحريف قرآن از آن‌ها استنتاج شده است ، همان روايات تدوين قرآن است و اگر اين روايت‌ها بررسى شود و ضعف و سستى آن‌ها نشان داده شود ، همه اين تصورها و نتيجه‌گيرىهاى غلط به‌خودىخود متزلزل شده و فرومىريزد . 1 - زيد بن ثابت نقل مىكند كه : ابو بكر در جنگ يمامه مرا طلبيد ، هنگامى كه وارد شدم ، عمر بن خطاب نيز در نزد وى حاضر بود . ابو بكر گفت : زيد ! عمر به نزد من آمده مىگويد : جنگ يمامه به طور خونبار به وقوع پيوست و گروهى از قاريان قرآن را طعمه خود ساخت ، ممكن است جنگ‌هاى شديدتر ديگرى نيز پيش بيايد و بقيه حافظان و قاريان كشته شوند و در نتيجه اكثر آيات قرآن در سينه‌هاى قاريان با كشته شدن آن‌ها از بين برود و من صلاح در اين مىبينم كه دستور بدهى قرآن را در يك‌جا جمع‌آورى كنند . ابو بكر اضافه نمود كه من به عمر گفتم : كارى را كه خود رسول خدا انجام نداده است ، تو چگونه اقدام به آن را از من مىخواهى ؟ !