سوم : فصول هفت‌گانه به عناوين ديگر مىگويند : منظور از حروف هفت‌گانه عبارت است از : فصول هفت‌گانه ، يعنى امر ، زجر ، ترغيب ، ترهيب ، مناظرات دينى ، قصه‌ها و مثل‌ها . بر اين نظريه با روايت محمد بن بشار استدلال مىكنند كه از ابى قلابه نقل مىكند كه مىگفت : از رسول خدا به من چنين رسيده كه قرآن با هفت حرف نازل شده است كه عبارتند از : امر ، زجر ، ترغيب ، ترهيب ، جدل ، قصص و مثل‌ها . « 1 » جواب اين نظريه نيز از آن چه در پاسخ نشريه قبلى بيان گرديد ، روشن مىشود . ( 1 ) - چهارم : لغت‌هاى فصيح گروه ديگر مىگويند : « منظور از حروف هفت‌گانه همان لغت‌هاى فصيح عرب است كه در تمام قرآن پخش گرديده و هر قسمتى از قرآن با لغت يكى از قبايل فصيح هفت‌گانه عرب نازل شده است و اين قبايل عبارتند از : قريش ، هذيل ، هوازن ، يمن ، كنانه ، تميم و ثقيف » . اين نظريه به عده‌اى از علما نسبت داده شده است كه از جملهء آن‌هاست : بيهقى ، ابهرى و صاحب قاموس . پاسخ : اين نظريه نيز از جهاتى مردود مىباشد زيرا : 1 - روايت‌هاى گذشته حروف هفت‌گانه را به معناهاى ديگرى تفسير مىكنند كه با اين معنا سازش ندارند . 2 - تأويل نمودن حروف هفت‌گانه به لغات هفت‌گانه با آن چه از عمر نقل شده است ، منافات دارد كه او مىگفت كه : قرآن تنها با لغت « مضر » نازل شده است . « 2 » باز وى قرائت ابن مسعود را كه جمله « حتى حين » را « عتى حين » مىخواند ، انكار نمود و به وى نوشت كه قرآن با لغت « هذيل » نازل نگشته است و بايد لغت « قريش » را به مردم ياد بدهى نه لغت هذيل را . « 3 » 3 - باز اين تأويل و نظريه با آن چه از عثمان نقل شده است ، مخالفت دارد كه او به طوايف سه‌گانه قريش دستور داد ، اگر در قرائت قرآن با زيد بن ثابت اختلاف پيدا نموديد با لغت قريش بنويسيد زيرا قرآن با لغت قريش فرودآمده است . « 4 »

--> ( 1 ) تفسير طبرى ، 1 / 24 . ( 2 ) تبيان ، 64 . ( 3 ) همان ، 65 . ( 4 ) صحيح بخارى ، « باب نزول القرآن على لغة قريش » ، 156 .