مىباشد و اين حقيقت بر هيچ فرد با انصاف و محقق پوشيده نيست . 7 - بعضى از علما گفته‌اند كه : هيچ‌يك از دانشمندان علم اصول به متواتر بودن قرائت‌ها تصريح ننموده‌اند ( 1 ) - و در مقابل ، بعضى از دانشمندان صراحتا مىگويند كه قرائت‌هاى هفت‌گانه به خود قاريان به طور تواتر رسيده است ، اما متواتر بودن آن‌ها از خود پيامبر مورد اشكال مىباشد زيرا قاريان هفت‌گانه طبيعتا ، قرائت‌هايشان را به پيامبر اسلام به صورت خبر واحد مىرسانند نه به طور متواتر . « 1 » 8 - بعضى از دانشمندان متأخر مىگويند : گروهى از علماى اصول ، تواتر هريك از قرائت‌هاى هفت‌گانه را ادعا نموده و گروه ديگر پا را فراتر گذاشته ، متواتر بودن تمام قرائت‌هاى ده‌گانه را ادعا كرده‌اند ولى علاوه بر اين كه هيچ دليل علمى اين مدعا را ثابت و تأييد نمىكند ، عده‌اى از خود قاريان اعتراف نموده‌اند كه در ميان قرائات هفت‌گانه قسمتى متواتر و قسمت ديگر غير متواتر است . ولى هيچ‌يك از قاريان بر تواتر تك‌تك اين قرائت‌ها معتقد نيستند ، كجا برسد به تواتر قرائت‌هاى ده‌گانه . آرى ، متواتر بودن تمام قرائت‌ها ، نظريه بعضى از علماى اصول است ولى اهل هر فنى به رموز و زواياى علم خويش آشناتر از ديگرانند . « 2 » 9 - مكى دربارهء قرائت‌ها مىگويد : چه بسا تنها قرائتى را معتبر دانسته‌اند كه عاصم و نافع بر آن اتفاق نظر دارند زيرا قرائت اين دو تن از تمام قرائت‌ها بهتر و از نظر سند صحيح‌تر و از نظر لغت عرب فصيح‌تر مىباشد . « 3 » 10 - از كسانى كه دربارهء قرائت‌ها بر عدم تواتر معترفند ، شيخ محمد سعيد عريان مىباشد . او در تعليقات خود مىگويد : هريك از قرائت‌ها داراى شذوذ و خلاف قاعده است و حتى در قرائت‌هاى هفت‌گانه نيز از اين شذوذ مواردى به چشم مىخورد . بازمىگويد : صحيح‌ترين قرائت‌ها در نزد علما از نظر مورد اعتماد بودن ( 2 ) - راويانشان ، قرائت نافع و عاصم است و اما از نظر دارا بودن به جهات بيشترى از وجوه فصاحت ، قرائت ابو عمر كسائى است . « 4 »

--> ( 1 ) تبيان ، 105 . ( 2 ) همان ، 106 . ( 3 ) همان ، 90 . ( 4 ) اعجاز القرآن ، رافعى ، 52 ، 53 .