مىنمود و واسطه‌ها را به مأخذ حديث مىرسانيد . ابن جوزى در كتاب موضوعات از عبد الرحمن ابن مهدوى نقل مىكند كه او دربارهء حفص مىگويد : به خدا سوگند ! جايز نيست كه از وى روايتى نقل شود . دارقطنى مىگويد : حفص در نقل حديث ضعيف است . ساجى گويد : حفص از جملهء افرادى است كه حديثش از بين رفته ، در نزد وى به جز مشتى دروغ باقى نمانده است . « 1 » مؤلف : اين بود نظريه رجال شناسان دربارهء حفص و اما بحث دربارهء راويان و نقل‌كنندگان از وى همان است كه در راويان قرائت‌هاى ديگر بيان شد كه راويان وى نيز افرادى مجهول و ناشناخته مىباشند . 2 - اما ابو بكر : نام وى شعبه فرزند عياش بن سالم حناط از قبيله اسد و كوفى است . ابن جزرى دربارهء وى مىگويد ( 1 ) - : كه قرائت خويش را سه بار بر عاصم عرضه نموده ، بر عطاء بن سائب و اسلم منقرى نيز عرضه داشته است . شعبه يك قرن تمام زندگى نمود ولى هفت سال و بنا به نقل ديگر ، بيش از هفت سال قبل از فوتش دست از قرائت كشيد و با قرائت فاصله گرفت . وى پيشواى بزرگ در قرائت و احكام و از دانشمندان با عمل بود و گاهى مىگفت كه : من به تنهايى نصف اسلامم ! او از علماى اهل سنت بود و در موقع مرگش كه خواهر وى گريه مىنمود ، به دو گفت : به آن گوشهء خانه نگاه كن ! من در همين گوشه هيجده هزار بار ختم قرآن نموده‌ام . او در سال 95 متولد و سال 193 و بنا به نقل ديگر سال 194 وفات نموده است . « 2 » عبد اللّه بن احمد بن حنبل دربارهء ابو بكر از پدرش نقل نموده است كه او مورد اعتماد بود ولى زياد اشتباه مىكرد . عثمان دارمى درباره‌اش مىگويد : در نقل حديث خيلى مورد اعتماد نيست . ابن ابى حاتم مىگويد : من از پدرم دربارهء ابو بكر بن عياش و ابو الاحوص سؤال نمودم در پاسخ گفت : هيچ‌يك از آن‌ها را تأييد نمىكنم . ابن سعد مىگويد : وى مورد اعتماد و راستگو بود و با احاديث و پاره‌اى از علوم ديگر آشنايى داشت ولى زياد اشتباه مىنمود . يعقوب بن شيبه مىگويد كه : در حديث وى ضعف و تزلزل وجود دارد . ابو نعيم مىگويد : در ميان شيوخ و بزرگان ما كسى نيست كه بيش از ابو بكر داراى اشتباه باشد . بزاز مىگويد كه : او حافظه نداشت و احاديث را حفظ نمىنمود . « 3 »

--> ( 1 ) تهذيب التهذيب ، 2 / 401 . ( 2 ) طبقات القراء ، 1 / 325 - 327 . ( 3 ) تهذيب التهذيب ، 12 / 35 - 37 .