السيد الخوئي (مترجم: نجمى / هريسى)
182
البيان في تفسير القرآن (بيان در علوم و مسايل كلى قرآن) (وزارت ارشاد) (فارسى)
« او مرد راستگو و جليل القدر است . » ( 1 ) - ولى بر عكس اين نظريهها بعضى رجال شناسان او را تخطئه نمودهاند : آجرى از ابى داود نقل مىكند كه : ابو ايوب سليمان بن عبد الرحمن از هشام بهتر است زيرا هشام چهارصد حديث مسند نقل نموده كه هيچيك حقيقت ندارد . ابن داود مىگويد : من يك زمان تصميم گرفتم كه از نقل نمودن حديثهاى هشام خوددارى كنم زيرا او حديثفروش بود ! صالح بن محمد مىگويد : هشام براى نقل نمودن حديث پول مىگرفت و تا پول نمىگرفت ، حديث نقل نمىكرد . مروزى مىگويد : احمد از هشام ياد نمود ، آنگاه چنين گفت كه : وى متلوّن ، دورو و مرد سبكى بود ، سپس دربارهء مخلوق بودن لفظ قرآن از وى مطلبى نقل كرد و آن را انكار نمود و سخن را بدين جا كشانيد كه : اگر كسى در پشت سر وى نماز بخواند ، بايد نمازش را اعاده كند ! مؤلف : در مورد اين كه چه كسانى از هشام نقل قرائت نمودهاند ، اختلاف هست . بايد به « طبقات القراء » و غير آن مراجعه شود . 2 - ابن ذكوان دومين راوى ابن عامر است . نام وى عبد اللّه فرزند احمد بن بشير مىباشد و گاهى او را بشير بن ذكوان مىگويند . قرائت را از ايوب بن تميم فرا گرفته و به وى ارائه نموده است . ابو عمرو حافظ مىگويد كه : وقتى كسائى به شام وارد شد ، ابن ذكوان قرائت را از وى فرا گرفت . تولد ابن ذكوان ، روز عاشورا سال 173 و وفاتش سال 242 واقع شده است . مؤلف : ناقلان ابن ذكوان نيز همانند ناقلان هشام ، شناخته نشدهاند .