وَ اعْبُدُوا اللَّهَ وَ لا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئاً وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً وَ بِذِي الْقُرْبى وَ الْيَتامى وَ الْمَساكِينِ وَ الْجارِ ذِي الْقُرْبى وَ الْجارِ الْجُنُبِ وَ الصَّاحِبِ بِالْجَنْبِ وَ ابْنِ السَّبِيلِ وَ ما مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ مَنْ كانَ مُخْتالًا فَخُوراً . « 1 » و خدا را پرستش كنيد و چيزى را بر وى شريك قرار ندهيد و به پدر و مادر نيكى كنيد ، همچنين به خويشاوندان ، يتيمان ، ( 1 ) - مستمندان ، همسايگان دور و نزديك و دوست و همنشين ، واماندگان در سفر و بردگانى كه مالك آن‌ها هستيد [ به همه آن‌ها نيكى كنيد ] خداوند كسى را كه متكبر و فخرفروش است [ و از اداى حقوق ديگران سرباز مىزند ] دوست نمىدارد . وَ أَحْسِنْ كَما أَحْسَنَ اللَّهُ إِلَيْكَ وَ لا تَبْغِ الْفَسادَ فِي الْأَرْضِ إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ الْمُفْسِدِينَ . « 2 » نيكى كن ، همان گونه كه خدا به تو نيكى نموده است و هرگز در زمين در جست و جوى فساد مباش كه خدا مفسدان را دوست نمىدارد . إِنَّ رَحْمَتَ اللَّهِ قَرِيبٌ مِنَ الْمُحْسِنِينَ . « 3 » رحمت خداوند جدا به نيكوكاران نزديك است . وَ أَحْسِنُوا إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ . « 4 » و نيكى كنيد ، زيرا خداوند نيكوكاران را دوست دارد . اين‌ها نمونه‌هايى است از تعاليم قرآن در رابطه با اعتدال و ميانه‌روى در تمام ابعاد و اجتناب از افراط و تفريط در تمام امور ! ! قانون نظارت عمومى در قرآن قرآن امر به معروف و نهى از منكر را كه نظارت عمومى و كنترل مردمى گسترده و در عين حال ساده و بىمعونه اجتماعى است ، بر تمام افراد امت واجب كرده ، آن را به طايفه و افراد خاصى منحصر ندانسته است . قرآن با اين ماده‌قانون ، موجبات گسترش تعاليم خويش را فراهم ساخته و بر تعاليمش روح حيات و بقا دميده و پشتوانهء نيرومند تداوم و استمرار بخشيده است .

--> ( 1 ) نساء / 36 . ( 2 ) قصص / 77 . ( 3 ) اعراف / 56 . ( 4 ) بقره / 195 .