باقى مانده است . « 1 » بعضى از مفسرين گفته‌اند تنور به معناى سطح زمين است يعنى زمين فوران كرد . « 2 » از امام على ( ع ) تنور ، فجر روايت شده است ، يعنى نور فجر به عنوان علامت طوفان ظاهر شد . « 3 » از نظر مدراش هر قطره آبى كه برايشان فرودمىآوردند در جهنم گرم شده بود . « 4 » احتمالا طوفان با سه باب آب آغاز شد : 1 . فوران آب‌گرم و جوشان از آبفشانهاى زمين : « 5 » وَ فارَ التَّنُّورُ . 2 . بارش باران سيل‌آسا از آسمان : فَفَتَحْنا أَبْوابَ السَّماءِ بِماءٍ مُنْهَمِرٍ . « 6 » گويى كه درهاى آسمان باز شده است . 3 . فوران آب از چشمه‌هاى زمين : وَ فَجَّرْنَا الْأَرْضَ عُيُوناً . « 7 » نمونهء چنين فورانى ، آبفشانها و چشمه‌هاى آب‌گرمى است كه در فواصل معين ، آب از آن با شدت به خارج فوران مىكند . اين چشمه‌ها در سراسر جهان ديده مىشود . به عنوان نمونه آبفشان معروف پارك ملى يلواستون در ايالت و ايومينگ امريكاست كه در هر ساعت يك‌بار فوران مىكند . در مجموع آب بسيار براى طوفانى كه مقدر بود ، به هم برآمد : فَالْتَقَى الْماءُ عَلى أَمْرٍ قَدْ قُدِرَ . « 8 » دكتر محمد بيومى مهران رئيس بخش تاريخ و باستان‌شناسى دانشگاه اسكندريه ، دربارهء چگونگى جوشش و فوران آب مىنويسد : « اما سبب فوران آب ، كه درك آن براى ما دشوار نيست . بخصوص در جنوب عراق كه اين‌گونه فوران‌هاى ناگهانى فراوان

--> ( 1 ) . بر اساس روايت منسوب به ابن عباس ، تفسير المنار ، ج 12 ، ص 75 . ( 2 ) . محمد جواد مغنيه ، تفسير الكاشف ، ج 4 ، ص 232 ؛ بيضاوى ، انوار التنزيل ، ج 1 ، ص 468 . ( 3 ) . تفسير المنار ، ج 12 ، ص 75 ؛ ابن كثير ، البداية و النهاية ، ص 111 ، تفسير القرآن العظيم ، ص 254 . ( 4 ) . مدراش تكوين : رباح ، باب 28 . ( 5 ) سعيد بختيارى ، اطلس معاصر گيتاشناسى ، ص 120 . ( 6 ) قمر : 11 . ( 7 ) سعيد بختيارى ، اطلس معاصر گيتاشناسى ، ص 120 . ( 8 ) قمر : 2 .