اشموئيل به معناى شنيده‌شده از خدا « 1 » از خاندان لاوى با فاصله‌اى در حدود 60 سال از يوشع بن نون وصى حضرت موسى ( ع ) ، مبعوث شد تا بنى اسرائيل را از فتنه‌ها و اختلافات و اسارتها برهاند . و او طى 40 سال توانست به اوضاع بنى اسرائيل سروسامان دهد و مردم را از بت‌پرستى به خداپرستى سوق دهد . سيد محمد رشيد رضا ، نظر بيضاوى و ساير مفسرين را كه اشموئيل را پيامبر مورد اشاره قرآن دانسته‌اند ، قويترين اقوال مفسرين مىشمارد و نظر كسانى كه وى را يوشع احتمال داده‌اند ، ناشى از بىاطلاعى آنان از تاريخ دانسته است . زيرا يوشع جوانى در زمان حضرت موسى ( ع ) بود ، و داستان اين پيامبر در زمان حضرت داود ( ع ) رخ داده است ، و فاصله زمانى ميان اين دو طولانى است . « 2 » داستان اشموئيل نبى در عهد عتيق كاملا منطبق با داستان قرآن كريم است . از نظر تورات وى فرزند وعاء پيغمبر و قاضى معروف عبرانيان « 3 » و از خاندان لاويان « 4 » بود . پدر و مادرش وى را وقف خدا كردند و او از كودكى مهبط الهام الهى گرديد . « 5 » او آخرين و بهترين قاضى عبرانيان بود و چون به سرپرستى اسباط دوازده‌گانه رسيد آنان را كه در انحطاط اخلاقى و سياسى و اعتقادى بودند ، به ترك بت‌پرستى ارشاد و از يوغ استعمار آزاد و به عدالت و اتحاد و اقتدار رساند . « 6 » چون مسن شد و فرزندانش شايستگى قضاوت را نداشتند ، بزرگان قوم از وى خواستند كه سلطانى داشته باشند . اشموئيل ابتدا شاءول ( طالوت ) و پس از آن داود را كه مىبايست در وقت مناسب جانشين وى گردد ، به پادشاهى مسح نمود و تا وقتى اشموئيل زنده بود اقتدار وى بر تمام قوم حتى بر طالوت اثر مخصوصى داشت . اشموئيل مدرسه پيغمبران را تأسيس كرد كه تأثير فراوانى در انتشار فرهنگ دين در

--> ( 1 ) . جيمز هاكس ، قاموس كتاب مقدس ، ص 706 . ( 2 ) . شيخ محمد عبده و سيد محمد رشيد رضا ، تفسير القرآن الحكيم ، ج 12 ، ص 475 . ( 3 ) . اشعياى نبى ، 3 : 24 و 13 : 20 . ( 4 ) . اول تواريخ ، 6 : 22 - 28 و 33 - 38 . ( 5 ) . اشموئيل ، 3 . ( 6 ) . كتاب دوم تواريخ ايام ، 35 : 18 .