عبد الكريم بى آزار شيرازى
405
باستانشناسى و جغرافياى تاريخى قصص قرآن (فارسى)
زمان پيدايش زرتشت كهنترين سندى كه از زمان پيدايش زرتشت وجود دارد از كسانتون ليديهاى معاصر هردوت است . اين سند مىگويد زرتشت 600 سال پيش از لشكركشى خشايار شاه به يونان مىزيسته است . وپلينيوس بزرگ مىگويد زرتشت 600 سال پيش از افلاطون مىزيسته است . « 1 » از نظر آر . سى . زنر ، زمان پيدايش زرتشت ميان سالهاى 551 - 628 قبل از ميلاد است . تاريخى كه زرتشتيان براى پيامبرشان تعيين مىكنند ، سال 258 قبل از حمله اسكندر است و از آنجا كه اين حمله در سال 330 ق . م رخ داده است ، تاريخ زرتشت به 588 ق . م برمىگردد . « 2 » پيام زرتشت بيش از دو هزار و ششصد سال پيش ، مردى ، از سرزمين ايران زرتشت در پيام خود چنين مىسرايد : « در آغاز ، دو گوهر همزاد در انديشه و گفتار و كردار نيك پديدار شدند . در اين ميان ، نيكانديشان ، گوهر راستين را برگزيدند و بدانديشان ، گوهر دروغين را . چون اين دو گوهر به هم رسيدند ، از گوهر نخستين ، كاخ پرشكوه هستى برافراشته شد و از دومين ، سراى تيره نيستى بنيان گرفت . » شايد از ميان پيامآوران ، تنها كسى كه شاعرى را تهمتى بر خود ندانست ، زرتشت اسپنتمان بود . گاثا « 3 » بخشى از اوستاست كه مجموعه سرودههاى اين پيامبر ايرانى است . اين بخش كه كهنترين پارهء يسناست ، متشكل از پنج سرود بلند است كه به تمامى در ستايش هرمزد و آفريدههاى پاك و اهورايى اوست . تنها بخش از اوستا كه در انتساب آن به خود زرتشت ترديدى نيست ، همين اشعار كهن است .
--> ( 1 ) . همان ، ص 36 . ( 2 ) . آر . سى . زنر ، طلوع و غروب زرتشتىگرى ، ترجمه دكتر تيمور قادرى ، ص 37 . ( 3 ) . Gatha .