معبد بعلبك لبنان به قلعهء بعلبك معروف است . عمانيها و اهل ياشان نيز بعل فقور را مىپرستيدند . بعضى از ملتها ، عشتارون يعنى ماه را در قالب بتى با هيئت زنانه پرستش مىكردند . « 1 » درخواست مناسك حج براى توبه و بازگشت رَبَّنا وَ اجْعَلْنا مُسْلِمَيْنِ لَكَ وَ مِنْ ذُرِّيَّتِنا أُمَّةً مُسْلِمَةً لَكَ وَ أَرِنا مَناسِكَنا وَ تُبْ عَلَيْنا . « 2 » حضرت ابراهيم و اسماعيل پس از اتمام بناى كعبه در حالى كه به دور آن طواف مىكردند از خدا خواستند كه آنها و فرزندانشان را مسلمان واقعى گرداند و مناسك و راه رسم حج و ساير عبادات را به آنان نشان دهد و توبه و بازگشت آنها را بپذيرد . بنا به روايات جبرئيل حضرت ابراهيم ( ع ) را به صحراى عرفات برد ، جايى كه آدم ( ع ) را از ظهر تا غروب روز نهم ذىحجه براى توبه و بازگشت به خدا به آنجا برده بود . وقتى كه آفتاب غروب كرد همراه جبرئيل روانه مشعر شد و شب را در آنجا گذراند و صبحگاهان با طلوع خورشيد روانه منى گرديد . و در تمام اين مراحل حضرت ابراهيم مىگفت : عرفت ، عرفت ( شناختم ، شناختم ) . « 3 » اين مراسم كه به فرمان قرآن « فَإِذا أَفَضْتُمْ مِنْ عَرَفاتٍ فَاذْكُرُوا اللَّهَ عِنْدَ الْمَشْعَرِ » به عنوان وقوف در صحراى عرفات و مشعر همه‌ساله برگزار مىشود و از مهم‌ترين اركان حج است و يادآور توجه حضرت ابراهيم ( ع ) از غروب خورشيد و ماه و ستاره به خداى پديدآورندهء آسمانها و زمين است . در قديم بسيارى ماه و خورشيد و ستارگان را نه تنها راهنماى خود در مسافرتها مىدانستند و به عنوان تقويم آسمانى از آنها استفاده مىكردند ، و آنها را در رشد و پرورش نباتات و حيوانات و انسان مؤثر مىدانستند بلكه در تربيت و هدايت تشريعى نيز

--> ( 1 ) . دائرة المعارف اسلاميه ، ج 1 ، ص 86 . ( 2 ) . حج : 27 . ( 3 ) . تفسير البرهان ، ج 1 ، ص 86 .