شرك و بت‌پرستى بود ، در خدمت توحيد درآورد و آن را در مصر آموزش داد . ويل دورانت كه ريشه بسيارى از علوم و صنايع مصر و ساير كشورها را از مذهب مىداند معتقد است كه بسيارى از صنايع توسط حضرت ابراهيم ( ع ) به بشر آموخته شده است . « 1 » حضرت ابراهيم ( ع ) جهش فكرى عظيمى در ميان مردم پديد آورد و توجه آنان را از پرستش مظاهر طبيعت ، ستاره و ماه و خورشيدپرستى به سوى پديدآورندهء آنها سوق داد و به مردم آموخت كه مىتوان با نيروى ايمان يك‌تنه امتى شد و با جهان شرك و طاغوت مبارزه كرد . يوسف ( ع ) و فرهنگ كشوردارى سرانجام يوسف ( ع ) نوادهء ابراهيم ( ع ) با علم تأويل الأحاديث كه خداوند به وى آموخته بود ، مصريان را با واقع‌گرايى و رئاليسم آشنا كرد ؛ و فرهنگ آزادگى را به آنان آموخت ، هر چند كه در ظاهر برده بود ؛ به تدبير منزل و سياست مدن و اصلاح محيط پرداخت و طرح پانزده سالهء اقتصادى به فرعون ارائه داد ، هر چند كه در زندان بود ؛ فرهنگ كشوردارى را بر اساس توحيد و عدالت به ريانها آموخت و مردم را از هفت سال قحطى رهايى داد ، هر چند كه به ظاهر خزانه‌دار بود . « 2 » سير حضرت يوسف ( ع ) از كنعان به مصر وَ جاءَتْ سَيَّارَةٌ فَأَرْسَلُوا وارِدَهُمْ فَأَدْلى دَلْوَهُ قالَ : يا بُشْرى هذا غُلامٌ وَ أَسَرُّوهُ بِضاعَةً وَ اللَّهُ عَلِيمٌ بِما يَعْمَلُونَ . وَ شَرَوْهُ بِثَمَنٍ بَخْسٍ دَراهِمَ مَعْدُودَةٍ وَ كانُوا فِيهِ مِنَ الزَّاهِدِينَ وَ قالَ الَّذِي اشْتَراهُ مِنْ مِصْرَ لِامْرَأَتِهِ أَكْرِمِي مَثْواهُ عَسى أَنْ يَنْفَعَنا أَوْ نَتَّخِذَهُ وَلَداً وَ كَذلِكَ مَكَّنَّا لِيُوسُفَ فِي الْأَرْضِ . « 3 »

--> ( 1 ) . ويل دورانت ، تاريخ تمدن . ( 2 ) . تفصيل اين بحث را در جلد 4 قرآن ناطق ، تفسير سورهء يوسف مطالعه فرماييد . ( 3 ) . يوسف : 19 - 21 .