محمود حسن ديوبندى

مختصرى درباره علوم قرآن 9

تفسير كابلى (فارسى)

آيه " الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَ رَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلامَ دِيناً " مىباشد . چنانچه پس از نزول اين آيه پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بيش از هشتاد و يك روز حيات نداشتند و اين در سال 11 هجرى بوده است . قاضى ابو بكر باقلانى در كتاب " الانتصار " راجع به اين اختلافات روايت ، مىگويد : در اين اقوال چيزى كه مرفوع به پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم باشد ديده نمىشود ، اينقدر مىتوان گفت كه هر كدام به اجتهاد خود راى داده‌اند و احتمال دارد كه هر كدامشان به استناد آنچه كه در آخرين مرتبه از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم شنيدند در روزى كه وفات نمود و يا مدتى قبل از مريضىشان ، اين را نقل داشته‌اند ، و نيز احتمال مىرود آيه‌اى را كه پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در آخرين مرتبه تلاوت فرموده بودند و يا امر به نهادن آن آيه را در كنار ديگر آيات داده باشند ، تصوّر اين رفته باشد كه آخرين آيه در ترتيب نزول همين مىباشد . ( الاتقان ج 1 ، ص 27 ) . در زمان نزول قرآن كريم براى آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم نويسندگانى بود كه به نوشتن آنچه نازل مىشد مىپرداختند و چون نزول قرآن تدريجى و بر حسب ضرورت بود پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم آيات را كه نازل مىشد بوسيله‌ى الهامى كه بر وى شده بود در جايش قرار مىدادند و صحابه‌ى كرام به حفظ و نوشتن آن مىپرداختند . چنانچه آيات قرآن كريم به همان ترتيب لوح محفوظ مرتب گرديد و همه‌ى مسلمين به همان ترتيب به تلاوت آن مىپرداختند و هر سال در رمضان المبارك جبرئيل امين مىآمد و قرآن را بر آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم دوره مىنمود . در كتب تواريخ و سير راجع به نويسندگان وحى روايات مختلفى نقل شده است ، ولى مسلم است كه هر وقت آياتى از قرآن كريم كه معمولا سه ، پنج و هفت آيه و يا سوره‌اى كامل نازل مىشد آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم اصحابى را كه مامور كتابت وحى شده بودند فرا مىخواند و آنان بر روى استخوان‌هاى شانه ، قطعه‌ى پوستها ، و پوسته‌هاى درخت خرما و امثال آن مىنوشتند و نيز آنچه را كه نازل مىگرديد در سينه‌ها حفظ مىنمودند . " روضة الاحباب " از 40 صحابى پيامبر اسلام كه مامور كتابت وحى بودند ، ياد مىنمايد كه مشهورترين‌شان اين حضرات مىباشند : ابو بكر صديق ( رض ) ، عمر بن الخطاب ( رض ) ، عثمان ابن عفان ( رض ) ، على ابن ابى طالب ( رض ) ، زيد بن ثابت ( رض ) ، عبد اللّه بن مسعود ( رض ) ، زبير بن عوام ( رض ) ، خالد بن سعيد ( رض ) ، حنظلة بن ربيع ( رض ) ، علاء ( رض ) ، خالد بن وليد ( رض ) ، عبد اللّه بن رواحه ( رض ) ، محمد بن مسلم ( رض ) ، عبد اللّه بن عبد اللّه ( رض ) ، مغيرة ابن شعبه ( رض ) ، عبد اللّه بن