تفسير : در اين‌جا كافران تنها مراد از كسانى است كه دربارهء آنها كفر مقرّر شده و جاويدان از دولت ايمان محرومند ( ابو جهل ، ابو لهب و غيره ) و الّا آشكار است كه بسيار كافران مسلمان شده‌اند و مسلمان مىشوند . خَتَمَ اللَّهُ عَلى قُلُوبِهِمْ وَ عَلى سَمْعِهِمْ وَ عَلى أَبْصارِهِمْ غِشاوَةٌ مهر نهاده است خدا بر دلهاىشان و بر گوشهاىشان ، و بر چشمهاىشان ( يك نوع ) پرده است ، تفسير : « بر دلهاىشان مهر نهاد » يعنى : سخن حق را نمىدانند ؛ « بر گوشهاىشان مهر نهاد » يعنى : به شنيدن حق متوجّه نمىگردند ؛ « بر چشمهاىشان پرده است » يعنى : راه حق را نمىبينند . * * * بيان حال كافران به پايان رسيد ؛ بعد از اين ، در طىّ سيزده آيت ، چگونگى منافقان ذكر مىشود . وَ لَهُمْ عَذابٌ عَظِيمٌ ( 7 ) وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ آمَنَّا بِاللَّهِ وَ بِالْيَوْمِ الْآخِرِ وَ ما هُمْ بِمُؤْمِنِينَ ( 8 ) و ايشانراست عذاب بزرگ . و ( بعضى ) از مردمان كسانىاند كه مىگويند ايمان آورديم به خدا و به روز قيامت ، حال آنكه نيستند ايشان مؤمنان . تفسير : از صميم قلب ايمان نياوردند كه آن ايمان حقيقى است ؛ به غرض فريب مردمان تنها به زبان اظهار ايمان مىنمايند .