على اكبر قرشى بنابى
19
تفسير احسن الحديث (فارسى)
ناگفته نماند : اينها همه از باب تطبيق است چنان كه فرمود : « فهذه الاية فينا جارية الى يوم القيامة » و گرنه آيه در بيان حال ماضى است . وحى در قرآن مجيد و اقسام آن : در رابطه با آيه وَ أَوْحَيْنا إِلى أُمِّ مُوسى . . . لازم است موارد استعمال كلمهء وحى را در قرآن مجيد بررسى نمائيم : لفظ وحى كه به معنى تفهيم خفى و اشارهء سريع است مورد متعارف آن دربارهء انبيا است كه خداوند فرمانها و كلمات خويش را به وسيله وحى بر آنها عليهم السّلام تفهيم مىفرمايد ، ولى اين لفظ در غير انبيا نيز به كار رفته است : اول دربارهء انسانهاى غير پيغمبر : نظير : وَ أَوْحَيْنا إِلى أُمِّ مُوسى . . . كه گذشت ، از اين وحى به الهام تعبير مىكنند كه گاهگاهى است ، اما وحى پيامبران مداوم است ، شايد در آيه : وَ إِذْ أَوْحَيْتُ إِلَى الْحَوارِيِّينَ أَنْ آمِنُوا بِي وَ بِرَسُولِي مائده / 111 نيز چنين باشد . دوم : در حشرات است ، نظير : وَ أَوْحى رَبُّكَ إِلَى النَّحْلِ أَنِ اتَّخِذِي مِنَ الْجِبالِ بُيُوتاً وَ مِنَ الشَّجَرِ وَ مِمَّا يَعْرِشُونَ « نحل / 68 ، مراد از آن ظاهرا تفهيم غريزى و فطرى است كه خدا به او صنعت عسل سازى را آموخته است ، مىتواند بالاتر از يك انسان متخصص اين كار را انجام بدهد ، اما ديگران نمىتوانند . سوم : در جمادات . نظير : فَقَضاهُنَّ سَبْعَ سَماواتٍ فِي يَوْمَيْنِ وَ أَوْحى فِي كُلِّ سَماءٍ أَمْرَها . . . / 12 ، اگر در اين آيه ، سماء ظرف وحى باشد قهرا مراد از وحى القاء و ايجاد آثار است يعنى : در هر آسمان امر و خصوصيات آن را در آن القاء و ايجاد كرد . الميزان اختيار كرده كه « اوحى فى كل سماء امرها الى الملائكة » است يعنى در هر آسمان و كار آن را به ملائكهاى كه در آن ساكن هستند وحى فرمود . به نظر نگارنده وجه اول قويتر است و اللَّه العالم .