اقصى : قصو ( بر وزن عقل ) : دورى . قصىّ : دور . « اقصى » : دور تر طبرسى فرمايد : به علّت بعد مسافت ما بين آن و مكّه ، مسجد اقصى ( مسجد دور تر ) ناميده شده است . المسجد : اسم مكان است به معنى محلّ سجده ، قاعده‌اش آن بود كه به فتح جيم باشد ولى آن بر خلاف قاعده به كار رفته است ، شايد علّت آن سهولت تلفّظ باشد ، ناگفته نماند : در قرآن كريم در سه جا به معبد اهل كتاب لفظ مسجد اطلاق شده است يكى در اين آيه كه مسجد اقصى در وقت نزول آيه كليسا بود ، دوّم : لَنَتَّخِذَنَّ عَلَيْهِمْ مَسْجِداً كهف / 21 دربارهء اصحاب كهف ، سوّم : وَ لِيَدْخُلُوا الْمَسْجِدَ اسراء / 7 كه منظور معبد يهود است . شرحها در اين آيه ، سير شبانه رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله از مسجد الحرام به مسجد اقصى ياد شده است كه يكى از معجزات آن حضرت بود ، فاصله ما بين مكه و مسجد اقصى حدود هزار و دويست كيلومتر است ، در كشّاف فاصلهء آن دو را مدّت چهل شبانه روز راه گفته است . ناگفته نماند : معراج و اسراء دو مطلب جداگانه‌اند ، اسراء كه رفتن آن حضرت از مكه به بيت المقدّس باشد صريح قرآن مجيد است ولى رفتن آن - حضرت از بيت المقدّس به آسمانها كه معراج ناميده مىشود ، مدلول روايات بىشمارى از طريق شيعه و اهل سنّت است كه مقدارى از آنها در « نكته‌ها » خواهد آمد ، علّت اسراء ديدن مقدارى از آيات خدا بود . لِنُرِيَهُ مِنْ آياتِنا .