3 - حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَ الدَّمُ وَ لَحْمُ الْخِنْزِيرِ وَ ما أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ اين قسمت از آيه در سورهء بقره / 173 گذشت : حرمت سه چيز اول علل طبيعى دارد ، و علّت حرمت چهارمى ظاهرا پياده شدن شرك به وسيلهء آنست و علت جنبهء معنوى دارد « به » متعلق است به « اهل » يعنى : آنچه بواسطه آن براى غير خدا ندا شده است وَ الْمُنْخَنِقَةُ وَ الْمَوْقُوذَةُ وَ الْمُتَرَدِّيَةُ وَ النَّطِيحَةُ از حضرت باقر صلوات اللَّه عليه نقل شده اهل جاهليت شتر و گوسفند را خفه كرده پس از مردن مىخوردند ، پاهاى حيوان را مىبستند و آن را مىزدند و چون مىمرد گوشتش را مىخوردند ، چشمهاى حيوان را مىبستند و از بلندى به زير مىافكندند ، پس از مردن مىخوردند . قوچها را با هم ديگر به جنگ مىكشيدند و چون يكى مىمرد آن را مىخوردند « 1 » در اسلام همهء اينها كه از بدعتهاى جاهليت بود حرام شده است . وَ ما أَكَلَ السَّبُعُ إِلَّا ما ذَكَّيْتُمْ وَ ما ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ . منظور از ما أَكَلَ . . . نيمخوردهء درنده است إِلَّا ما ذَكَّيْتُمْ ظاهرا استثنا است از همهء آنچه قابل تذكيه است و آن عبارت است از شش موضع ، از وَ ما أُهِلَّ به بعد ، يعنى اگر هر يك از اينها را پيش از مردن ذبح شرعى كرديد ، پاك و قابل خوردن است از حضرت باقر و صادق عليهما السّلام نقل شده : هر گاه حيوان را در حالى بيابى كه گوش يا دمش را حركت مىدهد و يا چشمش باز و بسته مىشود ذبحش شرعى است « 2 » . ظهور ما ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ در قربانيهايى است كه بر روى سنگها ذبح

--> ( 1 ) تفسير صافى از حضرت باقر ( ع ) . ( 2 ) مجمع البيان « ان ادنى ما يدرك به الذكاة ان تدركه يحرك اذنه او ذنبه او