السيد عبد الحسين الطيب
145
اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى)
رواياتى نقل شده لكن سند ندارد . [ سوره الضحى ( 93 ) : آيات 1 تا 2 ] بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ وَ الضُّحى ( 1 ) وَ اللَّيْلِ إِذا سَجى ( 2 ) قسم بر روشنايى روز و بشب كه تاريكى او برقرار و ساكن و مستقر مىشود . ( وَ الضُّحى ) روشنايى روز از اول طلوع فجر است تا ذهاب حمرهء مغربيه ، و بعضى گفتند : موقعى كه آفتاب پهن مىشود ، بعضى گفتند : ظهر است كه خورشيد وسط - النهار ميرسد و سايهء شاخص بمنتها درجهء كوتاهى ميرسد كه اول وقت نماز ظهر است و اول وقت فضيلت . اقول : اقسامى از روشنايى داريم يكى خلقت انوار مقدسه محمد و آل ، و خلقت موجودات كه ماهيات آنها از ظلمت نيستى بروشنايى هستى ميآيند ، يكى قلوب مؤمنين بنور ايمان كه از ظلمت كفر خارج ميشوند ، يكى قلوب علماء بنور علم كه از ظلمت جهل بيرون ميآيند ، يكى توبه كه ظلمت معاصى را بر طرف ميسازد ، يكى اعمال صالحه كه قلب را روشن مىكند ، يكى نامهء عمل مؤمن و نور صورت او كه صحراى محشر را روشن مىكند و از همه بالاتر : اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ . . . الايه نور آيه 35 . و در حق مؤمنين ميفرمايد : يَوْمَ تَرَى الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِناتِ يَسْعى نُورُهُمْ بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ بِأَيْمانِهِمْ . . . الايه حديد آيه 12 . وَ اللَّيْلِ إِذا سَجى يعنى ظلمت شب مستقر مىشود ، و در حق اصحاب نار ميفرمايد : كَأَنَّما أُغْشِيَتْ وُجُوهُهُمْ قِطَعاً مِنَ اللَّيْلِ مُظْلِماً أُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فِيها خالِدُونَ يونس آيه 27 . [ سوره الضحى ( 93 ) : آيه 3 ] ما وَدَّعَكَ رَبُّكَ وَ ما قَلى ( 3 ) پروردگار تو تو را ترك و رها نكرده و غضب نفرموده . ما وَدَّعَكَ رَبُّكَ از ماده وداع است بمعنى جدايى ، و در باب زيارات ائمه موقعى كه ميخواهند مرخص شوند زيارت وداع ميخوانند ، و دو دوست كه از هم جدا ميشوند با يكديگر وداع ميكنند ، و وديعه كه دست ديگرى ميسپارند از خود جدا مىكند ميفرمايد : پروردگار تو نظر لطف و عنايتش را از تو برنداشته و تو را رها نكرده