السيد عبد الحسين الطيب
130
اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى)
مادرها و تماميت اسكلت او فخر و مباهات مىكند : ثُمَّ أَنْشَأْناهُ خَلْقاً آخَرَ فَتَبارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقِينَ مؤمنون آيه 14 . و اين روح و لو در ابتدا خالى از كمالات است لكن قابليت تمام فيوضات را دارد چه در عالم مجردات قبل از تعلق به بدن و چه در عالم دنيا كه در حق حضرت آدم ميفرمايد بجميع ملائكه : وَ إِذْ قُلْنا لِلْمَلائِكَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِيسَ بقره آيه 34 . و فرمود : فَإِذا سَوَّيْتُهُ وَ نَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي فَقَعُوا لَهُ ساجِدِينَ حجر آيه 29 . و خداوند در همان موقع علم اسماء را تعليم آدم كرد . بلكه پيغمبر اكرم همان موقع كه نور مقدس او را خلق فرمود تمام علوم و كمالات را به او افاضه فرمود . ( وَ ما سَوَّاها ) تسويه نفس اين است كه جميع قوى را به او عنايت كرده چه قواى ظاهريه باصره سامعه ذائقه لامسه ناطقه ، و چه قوه باطنيه متخيله ذاكره متفكره مدركه و غير اينها . [ سوره الشمس ( 91 ) : آيه 8 ] فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَ تَقْواها ( 8 ) خداوند تمام خير و شر و نفع و ضرر و سعادت و شقاوت و حسن و قبح را به او الهام فرمود باعطاء عقل كه مميز بين حسن و قبح باشد و بارسال رسل و انزال كتب و جعل أحكام و ارشاد و هدايت كه حجت را بر او تمام كرد و راه عذر را بر او بسته نمود . [ سوره الشمس ( 91 ) : آيات 9 تا 10 ] قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاها ( 9 ) وَ قَدْ خابَ مَنْ دَسَّاها ( 10 ) تزكيه نفس به اين است كه از تمام پليديها پاك كند نفس خود را از عقائد فاسده و مذاهب باطله و طرق ضاله ، معتقد باشد بجميع عقائد حقه نه بر آنها چيزى افزوده كند و نه كسر گذارد ، نه بدعتى در آنها ابداع كند و نه انكار بعض آنها را كند ، و از اخلاق رذيله كبر حسد بخل و نخوت و ساير صفات خبيثه دورى كند . و متخلق شود بجميع صفات پسنديده و اخلاق فاضله و ملكات حسنه ، و از اعمال سيئه و افعال قبيحه و معاصى الهيه بپرهيزد كه درجه اعلاى تزكيه مقام عصمت و طهارت است كه خيال معصيت هم در قلوب آنها نيابد در تمام عمر كه فلاح و رستگارى نفس در همين است و خبيث و هلاكت و بدبختى در آن است كه نفس را آلوده كند به اين مفاسد يا معتقد بمذاهب باطله شود مثل كفر و شرك