السيد عبد الحسين الطيب

117

اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى)

امر احتياج به قسم ندارد زيرا قسم در موردى است كه امرى مخفى باشد بخواهد به قسم اثبات كند و اما امرى كه واضح و روشن است احتياج به قسم ندارد و جواب قسم ميآيد در جمله لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ فِي كَبَدٍ . [ سوره البلد ( 90 ) : آيه 2 ] وَ أَنْتَ حِلٌّ بِهذَا الْبَلَدِ ( 2 ) كه يكى از فضائل اين مكه اين كه محل اقامت و سكونت حضرت رسالت بوده كه گفتند : شرف المكان بالمكين . چون اين سوره مباركه در مكه نازل شده قبل از هجرت حضرت رسالت و آن حضرت متجاوز از پنجاه سال در مكه تشريف داشت بلكه ولادت امير المؤمنين ( ع ) در جوف كعبه معظمه و ولادت صديقهء طاهره هم در مكه بوده ، بعثت حضرت رسالت كه اصل غرض از خلقت عالم بوده در مكه مبعوث شد نزول قرآن در مكه بوده كه تمام اينها باعث شرافت مكه مىشود چنانچه شرافت بقاع ائمه اطهار هم بواسطهء اين است كه مدفن آنها شده مثل نجف كربلا مدينه كاظمين مشهد سرّ من را كه ميفرمايد : ( وَ أَنْتَ حِلٌّ ) يعنى حلول شما و محل شما و سكونت شما در اين : ( بِهذَا الْبَلَدِ ) بوده چنانچه شرافت مساجد بواسطه معبد مسلمين است بلكه يكى از امورى كه باعث شرافت مكه و موجب مزيد بر شرافت او مىشود ظهور حضرت بقية اللَّه ابتداء در مكه معظمه است كه ريشه فساد كنده مىشود . [ سوره البلد ( 90 ) : آيه 3 ] وَ والِدٍ وَ ما وَلَدَ ( 3 ) مفسرين در اين آيه اقوال زيادى دارند . بعضى گفتند : مراد آدم و ذريه او است كه خلقت انسان باشد كه اشرف مخلوقات است و اعجوبهء دهر ، بعضى گفتند : مراد آدم و انبياء و اوصياء آنها كه تمام از نسل آدم هستند ، بعضى گفتند : مراد ابراهيم و فرزندش اسماعيل كه بناى كعبه نمودند ، بعضى گفتند : ابراهيم و نسل او از عرب كه سكونت در مكه داشتند ، بعضى گفتند : هر والد و ولد است . بعضى گفتند : ما در ما ولد نافيه است و مراد عقيم است يعنى هر كه توليد مىكند و توليد نميكند لكن در اخبار ائمه اطهار است در روايت كلينى والد امير المؤمنين ( ع ) است و ما ولد ائمه