السموات و الارض . كَتَبَ عَلى نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ كتب بمعنى لزوم و حتم است نظر به اينكه خداوند حكيم على الاطلاق است و آنچه مقتضاى حكمت و عدل است البته حتما اعمال ميفرمايد زيرا ترك آن اگر مفسده دارد قبيح است و الّا لغو است و فعل قبيح و لغو محال است از او صادر شود ، و رحمت دو قسم است : رحمت رحمانى و رحمت رحيمى . رحمانى عام است سرتاسر ممكنات را ميگيرد از افاضه وجود و ابقاء آن و ارزاق جميع ممكنات و اسباب و وسائل زندگانى و ارسال رسل و انزال كتب و جعل احكام و هدايت و ارشاد و بشارت و انذار و آنچه احتياج به آن دارند لِيَهْلِكَ مَنْ هَلَكَ عَنْ بَيِّنَةٍ وَ يَحْيى مَنْ حَيَّ عَنْ بَيِّنَةٍ انفال آيه 44 ، و رحيمى خاص اهل ايمان است از توفيق و سعادت و رستگارى و عنايات خاصه و الطاف مخصوصه و فيوضات اخروى لَيَجْمَعَنَّكُمْ از زمان آدم ابو البشر بلكه خلقت بنى الجان بلكه ايجاد ملائكه إِلى يَوْمِ الْقِيامَةِ كه تمام ملائكه و جن و انس در صحراى محشر مجتمع هستند و يكى از اسماء قيامت يوم الجمع است لا رَيْبَ فِيهِ و لا شك يعتبر به تمام مليّين عالم حتى مشركين كه معتقد بمبدء هستند معتقد بقيامت هم هستند فقط اختلاف در خصوصيات است و منكر قيامت منحصر بدهرى طبيعى است كه منكر مبدء است . الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ خسران زيان است انسان در اين دنيا تاجر است و سرمايه تجارتش عمر است و كارمندان تجارتخانه‌اش اعضاء و جوارح است و بيع و شرائش اعمال و افعال است و نفع آنها بهشت و خسران آن جهنم ، عمل صالح و فاسد فَهُمْ لا يُؤْمِنُونَ زيرا اگر ايمان باشد عاقبتش سعادت و بهشت و سود و نفع است فقط غير مؤمن خاسر است .