السيد عبد الحسين الطيب
137
اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى)
چرا قرآن بر مرد بزرگى از يكى از دو شهرستان مكه و طايف كه عروة بن مسعود ثقفى و وليد بن مغيرة باشد نازل نشده است و يهود چنانچه قبلا ذكر شد مىگفتند نُؤْمِنُ بِما أُنْزِلَ عَلَيْنا بنا بر اين مفاد آيه بيان حسد اهل كتاب و مشركين و بدخواهى آنان نسبت بمسلمين است . ما يَوَدُّ بمعنى ما يتمنّى ( آرزو نميكنند ) و بمعنى ما يحبّ ( دوست نميدارند ) هر دو آمده و من مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ بيانيّه است وَ لَا الْمُشْرِكِينَ بحسب لفظ عطف باهل الكتاب است اگر چه بحسب معنى معطوف بر الَّذِينَ كَفَرُوا مىباشد أَنْ يُنَزَّلَ در محل نصب است بنا بر مفعول بودن براى « يودّ » و من اول در مِنْ خَيْرٍ مِنْ رَبِّكُمْ بعضى گفتند زائده و براى تأكيد و استغراق در نفى است و بهتر اينست كه گفته شود بيانيه است و بيان أَنْ يُنَزَّلَ عَلَيْكُمْ را مىنمايد و من دوم براى ابتداء غايت است و در بعض اخبار خير به قرآن تفسير شده و اين از باب اظهر مصاديق آنست و با عموم كه جميع خيرات دنيويه و اخرويه باشد منافات ندارد و همچنين رحمت در وَ اللَّهُ يَخْتَصُّ بِرَحْمَتِهِ مَنْ يَشاءُ در خبر منسوب بامير المؤمنين عليه السّلام و حضرت باقر عليه السّلام تفسير بنبوت شده كه اجلى مصاديق آن است و منافى با عموم رحمت نيست و اين جمله رد بر انديشه باطل آنهاست كه توهم ميكنند افاضه رحمت الهى بر بندگان بميل و خواهش آنهاست . و جمله وَ اللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ بمنزله علت و بيان وجه اختصاص برحمت است بهر كه بخواهد . و فضل بمعنى رحمت و بخشش است و شمول آن منوط بقابليت محل است كه هر كس را خدا لايق تفضلات و مراحم خود بداند مورد تفضل قرار مىدهد و چون كفار از اهل كتاب و مشركين لياقت اين مراحم الهى را نداشتند لذا شامل حالشان نشد ، و چنانچه متذكر شدهايم نعم و مثوبات الهى همه از روى